Categorie: Andere gerechten

Een ruime verzameling slowcookerrecepten die niet in één vaste categorie passen — van stoofschotels tot bijgerechten.

Geplaatst op

Omelet met buikspek en een aangekoekte koekenpan

We zijn een avond met ons tweeën, VL en ik. Dan bekijken we altijd wat we gaan eten. Niet uitgebreid koken, maar eenvoudig en simpel. En dat wat we niet eten als de kinderen thuis zijn. Ik heb in de koelkast een stuk buikspek liggen, bedoeld om er Zeeuws Spek van te maken. We hebben iets te veel eieren ingeslagen, die nu toch echt op moeten. Het concept is vanavond eenvoudig, omelet met buikspek.

Aan de slag: Omelet met buikspek

Dus het scherpste mes gepakt en voor de zekerheid nog even aangezet. Dan snijd ik het buikspek in zo dun mogelijke plakjes. De eieren klop ik in een grote kom met wat melk en wat kruiden flink schuimig. Ik verhit de gietijzeren koekenpan op het gas met wat ghee. Leg de plakjes buikspek met spekkant naar beneden in de pan en bak ze licht uit. De plakjes zijn uiteraard wat dikker dan wat de slager met zijn machine kan snijden. Ik snijd de plakjes uit de losse hand. Omelet met buikspek in de maak.

De aangekoekte koekenpan

Tijd om het ei-mengsel in de pan te gieten en op zacht vuur het ei laten stollen. Nog even de deksel op de pan zodat de bovenkant van het ei wat makkelijker stolt. Zodra de omelet klaar is kan het verdeeld worden, ieder de helft. Toen de omelet uit de gietijzeren pan was, was het om te huilen. Een flinke korst aangekoekt ei bleef achter.

Een oud huismiddeltje

Na de maaltijd en zodra en koekenpan afgekoeld was heb ik de pan maar een nachtje laten weken met een laag water en een drupje afwasmiddel. De volgende ochtend kon ik grote stukken aangekoekt ei uit de pan halen. Het weken heeft beslist resultaat gehad. Nu de hardnekkige en eigenwijze stukjes verwijderen. Dat zijn er toch nog wel wat. Ik wil niet schrapen of schuren in de pan.

Een laagje water in de pan, de pan heel langzaam verwarmen op laag vuur tot het water begint te koken. Langzaam komen de stukjes ei los van de bodem. Om de resterende stukjes aan te sporen ga ik voorzichtig met een houten spatel over de bodem. Steeds meer stukjes beginnen te drijven. Na verloop van tijd kan het gas uit en de pan afkoelen. 

Als de pan echt afgekoeld is, kan het water er uit gegoten worden samen met de overgebleven stukjes ei. Toch blijven er nog wat eiresten zich vastklampen aan de pan. Met een zachte spons en geduld ook deze stukjes en vlekken verwijderd. Niet schrapen of krassen met je nagel.

Zo, de pan is schoon. Opnieuw inbranden hoeft met de huidige gietijzeren pannen niet meer. Wel goed laten drogen, zodat de pan door en door droog is. Met wat olijfolie de pan heel dun is smeren en de pan is weer als nieuw. Dat was dan de Omelet met buikspek en een aangekoekte koekenpan.

Geplaatst op

Gevulde boerenomeletjes uit de maifan pan

Ongeveer een jaar geleden kocht VL een maifan eierpan. Het verhaal gaat dat de mineralen in het maifansteen (genezend steen) tijdens het bakken afgegeven wordt aan het baksel. Of dit  bewezen waar is of een mooi verkoop verhaal weet ik niet helemaal. Onze ervaring is dat bakken in maifan pannen eenvoudig en snel is. Vandaag wordt het Gevulde boerenomeletjes.

Wat is een maifan eierpan precies?

Een leverancier zegt dit over de pan ‘…Een maifan eierpan (ook wel viercompartimentenpan genoemd) is een aluminium pan met een speciale maifan-steencoating en vier ronde, verdiepte openingen. Maifan-steen is een mineraal dat van nature een uitstekende antiaanbakeigenschap heeft. De coating zorgt ervoor dat voedsel met weinig of geen olie loslaat, terwijl de warmte gelijkmatig over alle vier de vakjes wordt verspreid. De steel is meestal van hout of hittebestendig materiaal, zodat je hem veilig kunt vasthouden zonder je vingers te verbranden…’

Het grote voordeel? Je kookt vier porties tegelijk. De pan is geschikt voor gas, inductie, keramisch en elektrisch. De antiaanbaklaag is PFAS-vrij in de meeste moderne versies en schoonmaken is een kwestie van even afspoelen of met een zachte spons afnemen. Geen schuren, geen inweken.

Het gemak van de pan in de praktijk

Je zet de pan op middelhoog vuur, doet een klein beetje ghee in elk vakje en binnen een minuut is de bodem warm. Je giet het eimengsel erin, strooit de voorgesneden groenten erover en dekt eventueel af of laat gewoon even bakken. Na een paar minuten kun je de omeletjes omdraaien of ze laten stollen. Klaar. Vier mooie, ronde of iets ovale omeletjes die eruit zien alsof je er veel moeite voor hebt gedaan.

Vergelijk dat met een gewone koekenpan: je bakt één omelet, die wordt te groot of te dun, je moet constant opletten, en daarna begint het opnieuw voor de volgende. Of je probeert alles tegelijk en eindigt met een rommeltje. De maifan-pan heeft dat niet. Hij is licht, stevig en neemt weinig ruimte in de keukenkast. Na gebruik spoel je hem af, droog je hem af en zet je hem weg. Klaar.

Eenvoudig recept: gevulde boerenomeletjes met paprika, bosui, champignons en Keltisch zeezout

Voor 4 kleine omeletjes

Ingrediënten:

  • 4 eieren
  • 1 rode of gele paprika
  • 4–5 champignons
  • 2 bosjes bosuitjes
  • Keltisch zeezout naar smaak
  • Versgemalen zwarte peper
  • wat ghee
  • Optioneel: een snufje verse kruiden zoals peterselie of bieslook

Aan de slag: Gevulde boerenomeletjes

  • 1.  Snijd de paprika in kleine blokjes. Snijd de champignons in dunne plakjes of kleine stukjes. Snijd de bosui in ringen, zowel het witte als het groene deel.
  • 2.  Klop de eieren los in een kom. Voeg een snufje Keltisch zeezout en eventueel peper toe. Niet te hard kloppen; net genoeg zodat de dooier en het eiwit vermengd zijn.
  • 3.  Verwarm de maifan eierpan op middelhoog vuur. Verdeel een klein beetje ghee over de vier openingen. Laat de pan een minuutje opwarmen.
  • 4.  Giet het eimengsel gelijkmatig over de vier vakjes. Laat het even stollen (ongeveer 30–45 seconden).
  • 5.  Verdeel de paprika, champignons en bosui over de vier omeletjes. Druk de groenten licht aan zodat ze goed in het ei zakken. Strooi eventueel nog een klein snufje Keltisch zeezout over de groenten.
  • 6.  Bak 2–3 minuten tot de onderkant stevig is en de bovenkant begint te stollen. Met een siliconen spatel kun je de omeletjes voorzichtig omdraaien voor een gouden korstje aan beide kanten, of je laat ze gewoon stollen zonder omdraaien (dan blijven ze zachter).
  • 7.  Haal de omeletjes uit de pan zodra ze gaar zijn. Serveer direct, met volkorenbrood, Turks brood of een handje rucola.

De gevulde boerenomeletjes zijn onze favoriet, samen met pannenkoekjes van het meel van
Professor Pannenkoek.

Geplaatst op

Gefermenteerde mayonaise recept: gezond en zelf gemaakt

Weet wat je eet! Dan is gefermenteerde mayonaise een juiste keuze. In gewone mayonaise uit de supermarkt zit vaak soja- of zonnebloemolie met een ongunstige vetzuursamenstelling, suiker en andere toevoegingen. Bij zelf gemaakte gefermenteerde mayonaise weet ik precies de ingrediënten zijn. Ik kies daarom voor een betere milde olijfolie, eieren van De Buijzerd en kombucha.

Waarom gefermenteerde mayonaise gezonder is

Door de korte fermentatie op kamertemperatuur ontstaan melkzuurbacteriën. Die verlagen de pH, voegen enzymen toe en maken de mayonaise langer houdbaar. Tegelijkertijd krijg je levende culturen die goed zijn voor de darmflora. De onverzadigde vetten helpen bij de opname van vitaminen A, D, E en K.

Gefermenteerde mayonaise recept met staafmixer

Dit gefermenteerde mayonaise recept met staafmixer levert ongeveer 350 ml op, is snel te maken en blijft weken tot maanden goed in de koelkast. Perfect voor ons vanwege de pure ingrediënten. Ik gebruik een verse eieren direct van de boerderij.

Ingrediënten:

  • 1 ei (of 2 eidooiers)
  • 1 theelepel mosterd
  • 1 eetlepel vers citroensap of appelazijn
  • ½ theelepel Keltisch zeezout
  • 2 eetlepels probiotische vloeistof (wei van yoghurt/kefir, zuurkoolsap, kombucha of waterkefir)
  • 280–300 ml milde olijfolie

Aan de slag: gefermenteerde mayonaise

  • 1. Doe ei, mosterd, citroensap/azijn, zout en de probiotische vloeistof in een schone gesteriliseerde glazen pot.
  • 2. Giet de olie er voorzichtig overheen en laat even scheiden zodat de olie boven ligt.
  • 3.  Zet de staafmixer helemaal op de bodem. Schakel in op hoge snelheid en houd stil tot er onderaan een witte emulsie ontstaat.
  • 4.  Til dan de mixer langzaam op en beweeg licht op en neer tot alle olie is opgenomen. Dit duurt 20–40 seconden.
  • 5.  Proef en pas eventueel zout of zuur aan.
  • 6.  Doe de mayonaise in een schone pot. Laat 6–12 uur (of een nacht) op kamertemperatuur fermenteren.
  • 7.  Bewaar de mayonaise daarna in de koelkast.

Tips

  • Gebruik altijd ingrediënten op kamertemperatuur.
  • Begin altijd onderaan met de staafmixer.
  • Kies een milde olijfolie of een andere neutrale olie.

Bewaren en gebruiken van gefermenteerde mayonaise

In de koelkast blijft de mayonaise weken tot maanden goed. Controleer altijd op geur en uiterlijk. Gebruik het op sandwiches, in salades, bij groenten of als basis voor aioli en andere dressings.

Omdat je precies weet wat erin zit, eet je bewuster. Dat is de kern van “weet wat je eet”: pure ingrediënten, betere vetten en extra probiotica zonder onnodige toevoegingen

Hoe lang blijft gefermenteerde mayonaise houdbaar?

Door de fermentatie blijft hij veel langer goed dan gewone zelfgemaakte mayonaise: vaak weken tot enkele maanden in de koelkast.

Geplaatst op

Stamppot met Zoete-Aardappel, prei en geitenkaas


Stamppot met Zoete-Aardappel, prei en geitenkaas

Ingrediënten:

  • 500 gr zoete aardappelen
  • 500 gr kruimige aardappelen
  • 750 gr prei
  • 1 el ghee
  • 150 gr geitenkaas
  • 1 tl bouillonkruiden
  • 2 kruidnageltjes
  • wat roomboter en melk

Stamppot met Zoete-Aardappel, prei

Ik gebruik de oranje zoete aardappelen en heb gekozen voor Zeeuwse Roem als aardappel. Zeeuwse Roem is een vastkokende aardappel met een milde smaak. Ik vind dit ideaal voor stamppotten. Deze combinatie behoudt de structuur bij koken en voorkomt papperigheid.

Deze keuze zorgt voor een stevige textuur tijdens het stampen en laat de smaken van de aardappelen goed samenkomen. Daarnaast zorgt het voor een gebalanceerde kleur en presentatie. De combinatie van oranje zoete aardappel en Zeeuwse Roem geeft een mild, doch vol mondgevoel.

Aan de slag, Stamppot met Zoete-Aardappel, prei en geitenkaas

De zoete aardappelen en aardappelen schillen, de lelijke puntjes en in gelijke stukken snijden. De stukjes gaan is een grote pan met water. Even goed wassen en het water verschonen. Het water mag nét boven de stukjes staan, meer is niet nodig.

Het volgende snijwerk is de prei. Deze wordt eerst in de lengte door midden gesneden. Daarna in niet te dunne halve ringen. Ongeveer een cm dik is mooi. De preiringen gaan in het vergiet en worden nauwkeurig gewassen en gespoeld. Is alle zand er uit dan goed laten uitdruipen.

Daarnaast gaat de pan met aardappelen op het vuur. Daarna voeg je een tl bouillon-kruiden en 2 kruidnageltjes toe. Even doorroeren, deksel op de pan en de kookwekker op 12 minuten. Dan kan een hapjespan op het vuur. Een snufje kerrie voor nét een tikje extra smaak. Vervolgens verwarm je een el ghee en bak je de prei op middenvuur vijf minuten.

Na ongeveer twaalf minuten zijn de aardappelstukjes gaar. Verwijder de panneninhoud naar een vergiet en laat het vocht weglopen, en giet het daarna terug in de pan. Vervolgens kun je de gemengde aardappelen nog een paar minuten droogstomen, eventueel op een heel laag vuur.

Voeg daarna een flinke klont roomboter toe en stamp de aardappelen met een pureestamper tot een grove puree. Zorg dat de boter volledig smelt en mengt met de aardappelen, en blijf stampen tot er nauwelijks klonten meer zichtbaar zijn en het mengsel een zachte, grove structuur behoudt.

Van de geitenkaas voeg ik drie schijfjes aan de puree toe. Een beetje melk voor extra smeuïgheid bij de puree. Met de Deense garde het zaakje goed mengen tot dat alle kaas gesmolten is. Dan kan de prei door de puree gespateld worden. VL heeft vier diepvrieszakjes klaar gezet. De rest van de kaas kan over de stamppot gekruimeld worden. Mijn schoonmoeder kan genieten van haar Stamppot met Zoete-Aardappel, prei en geitenkaas

Geplaatst op

Gefermenteerde knoflook in honing: een eeuwenoud huismiddeltje

Soms zijn de eenvoudigste remedies het beste. Daarnaast horen geen dure supplementen bij dit recept. Gefermenteerde knoflook in honing is zo’n klassieker. Voor de donkere dagen stond er altijd een potje in de kast. Bij het eerste kuchje gaat het lepeltje honing met een zacht teentje knoflook erin. Daarnaast werkt het tegen een dalende weerstand.

Een remedie met diepe wortels

Knoflook en honing zijn al duizenden jaren onafscheidelijk in de traditionele geneeskunde. Archeologen vonden knoflookresten in piramides in het oude Egypte; het werd meegegeven aan farao’s voor het hiernamaals. Ook de Grieken en Romeinen wisten van de kracht van knoflook. Hippocrates, de vader van de geneeskunde, prees het aan bij allerlei kwalen. Honing diende niet alleen als zoetmaker, maar vooral als natuurlijk conserveermiddel en wondheler.

De combinatie van beide in één pot komt voor in verschillende culturen. In delen van Oost-Europa, Azië en het Midden-Oosten werd knoflook in honing bewaard. Dit maakte het houdbaar en temperde de scherpte. Het fermentatieproces verzacht de intense allicine van rauwe knoflook. De honing wordt vloeibaarder en smaakvoller.

Vandaag de dag is dit eenvoudige huismiddeltje herontdekt. Mensen die fermenteren ontdekken hoe lekker en krachtig het is. Geen wonder: rauwe honing bevat enzymen en goede bacteriën, knoflook bioactieve stoffen. Samen laten ze een milde fermentatie ontstaan die de voordelen behoudt en zelfs versterkt.

Het eenvoudige recept voor een pot van ongeveer 300-400 ml

Ingrediënten:

  • 150 – 200 gram verse knoflookteentjes,
  • 200-250 gram rauwe, niet- gepasteuriseerde biologische honing.

Benodigdheden: Een schone glazen weckpot van 400-500 ml, houten lepel.

Aan de slag: gefermenteerde knoflook in honing

Begin altijd met hygiëne. Zet de glazen pot zonder deksel in de afwasmachine op het heetste programma. Laat de pot goed drogen en zet deze dan in de oven op 150 graden voor 15 minuten om te steriliseren. Leg deksel in zeer heet water.

Pel de knoflookteentjes. Snijd grote tenen eventueel doormidden. Vul de pot tot ongeveer de helft of twee derde met de teentjes. Druk ze niet te hard aan, laat wat ruimte over. Giet de rauwe honing erover tot alle knoflook volledig onderstaat. Gebruik een houten lepel om voorzichtig te roeren zodat er geen luchtbellen tussen de teentjes blijven zitten. De honing zakt vanzelf verder naar beneden, dus check na een kwartiertje en vul eventueel bij.

Draai de deksel licht op de pot. Daarnaast produceert fermentatie gassen die moeten kunnen ontsnappen. Zet de pot op een schoteltje; het kan wat overlopen. Daarnaast zet je het op een donkere, koele plek bij kamertemperatuur.

Tijdens de eerste week open je dagelijks de pot voorzichtig om gas te laten ontsnappen. Kantel de pot zodat alles goed bedekt blijft. Daarnaast zie je na een paar dagen bubbeltjes verschijnen. Zo is het teken dat het fermenteren op gang komt. Laat het minstens 3 tot 4 weken trekken. Daarnaast geldt: hoe langer, hoe zachter de knoflook en hoe ronder de smaak. Bovendien, na een maand is het al heerlijk, na twee of drie maanden nóg beter.

De knoflook wordt mooi zacht en mild zoet. De honing krijgt een heerlijke lichte knoflooksmaak en wordt dunner en donkerder.

Hoe gebruik je gefermenteerde knoflook in honing

Een theelepel tot eetlepel per dag is een mooie onderhoudsdosis, vooral van oktober tot maart. Bij de eerste kriebel in de keel neem je gerust wat vaker. Lekker puur, door een kopje thee. Daarnaast kan Gefermenteerde knoflook in honing ook gebruikt worden in dressings, marinades of over gegrilde groenten. Verhit het niet te sterk als je de maximale voordelen wilt behouden.

Tip: Maak meerdere kleine potten tegelijk. Maak er eentje om direct te gebruiken en een andere om verder te laten rijpen. Daarnaast schrijf je altijd de datum van fermenteren op de pot. Het blijft jaren goed dankzij de honing.

Knoflook en honing zijn al duizenden jaren onafscheidelijk in de traditionele geneeskunde. In het oude Egypte vonden archeologen knoflookresten in piramides
Gefermenteerde knoflook in honing: een eeuwenoud huismiddeltje

Heeft u meer interesse in Hot Honey?

Vervang dan de knoflook door één of twee pepertjes, in kleine snippertjes gesneden en volg het bovenstaande recept.

Geplaatst op

Simpel, Snel en Verrassend Lekker, ingemaakte sjalotjes

Mijn voorraad ingemaakte zilveruitjes raakt uitgeput. Sneller dan ik verwachtte zijn de potten zo goed als leeg. Tijd om een nieuwe voorraad aan te leggen. Helaas is het buiten het seizoen. De nieuwe oogst is eind juni te verwachten. Afgelopen week zag ik hele kleine sjalotjes liggen. Een mooie vervanging van de zilveruitjes tot de nieuwe oogst. De sjalotjes zijn zo klein dat ze niet gesneden hoeven te worden. Dat worden dus hele ingemaakte sjalotjes.

Een stukje Nederlandse geschiedenis

Zilveruitjes zijn al meer dan een eeuw een oer-Hollands product. Nederland is wereldwijd de grootste producent. De inmaaktraditie kreeg een grote boost door Joodse immigranten in Amsterdam die straatventers werden met “zuurkarren”. Tafelzuur – waaronder uitjes – was vroeger een betaalbare en houdbare toevoeging aan het sobere Hollandse eten. Vandaag de dag horen ze bij elke borrelplank en kaas.

De gebruikelijke handelingen om de pot te steriliseren heb ik al gedaan. De pot de avond tevoren in de afwasmachine op het heetste programma. Vandaag de pot in de oven voor 15 minuten op 150 graden en het Simpel, Snel en Verrassend Lekker, ingemaakte sjalotjes in een schaal met zo heet mogelijk water. Een theedoek alvast opgevouwen op het aanrecht om straks de hete pot op te zetten.

Ingrediënten:

  • 400-500 gr kleine sjalotjes
  • 200 ml appelciderazijn,
  • 150 ml water,
  • 2 el honing,
  • 1 tl Keltisch zeezout,
  • ½ tl zwarte peperkorrels,
  • 2 laurierbladeren,
  • 2 teentjes verse geplette knoflook,
  • ½ tl mosterdzaad.

Aan de slag: Simpel, Snel en Verrassend Lekker, ingemaakte sjalotjes


Het recept is eenvoudig en met weinig ingrediënten voor een toch verrassend resultaat. Het voorwerk is ook eenvoudig, alleen de sjalotjes pellen en de andere ingrediënten afwegen.

Doe in een pannetje het water, de azijn, suiker, zout, peperkorrels, mosterdzaad, laurierbladeren en geplette knoflook. Breng het aan de kook terwijl je roert tot de honing en het zout volledig zijn opgelost. Laat het een minuut of vijf zacht pruttelen. 

Als de oventijd voorbij is en de pot iets afgekoeld, haal dan de pot uit de oven en zet deze op de theedoek. Doe dan voorzichtig de sjalotjes in de pot en giet dan de hete vloeistof met kruiden in de pot. Zorg er voor dat de sjalotjes goed onder staan en het vocht ongeveer een centimeter onder de rand staat. Heel handig is een glazen gewicht op de inhoud te zetten. Kijk uit, het is allemaal goed heet. Gebruik goede ovenwanten. De deksel kan op de pot en stevig aangedraaid.

Om de ingemaakt sjalotjes langer te kunnen bewaren zet ik een hoge pan met heet water op het vuur. Een schoon aanrecht doekje op de bodem van de pan en de pot gaat in de pan. Het water moet ongeveer tot driekwart van de pot komen. De temperatuur van het water flink opstoken tot kokend. Kookt het eenmaal dan mag de pot ongeveer 15 minuten in het kokende water blijven. Na het kwartier het gas uit en de pot in de pan laten afkoelen tot kamertemperatuur.

Op de zijkant van de pot even de datum van inmaken genoteerd en klaar zijn de ingemaakte sjalotjes. Nu maar geduldig twee weken wachten voor dat we ze gaan gebruiken.

Geplaatst op

Low en Slow Zeeuws Spek uit de oven

In mijn vorige blog gebruikte ik een historisch recept uit 1700 voor Zeeuws spek. Vroeger werd het vaak gekookt in water met kruiden en specerijen. Tegenwoordig is de bereiding van het spek anders: het buikspek zonder zwoerd wordt eerst gemarineerd en daarna langzaam gegaard in de oven. Dit geeft een heerlijk mals, doorregen stuk spek met een mooie smaak en een licht krokant randje. Low en Slow Zeeuws spek uit de oven.

Wat is het verschil met vroeger?

Het moderne Zeeuws Spek is niet gekookt maar gemarineerd en langzaam gegaard. De marinade bevat vaak zoet-pittige ingrediënten zoals ketjap manis, mosterd, knoflook en specerijen. Dit zorgt voor de kenmerkende glanzende, smaakvolle korst en sappige binnenkant.

Basisrecept voor low en slow Zeeuws Spek

Ingrediënten:

  • 1 kg buikspek zonder zwoerd
  • 2 el grove mosterd
  • 6 el ketjap Manis
  • 1 el gerookte paprikapoeder
  • 3 teentjes knoflook
  • 1 kleine ui
  • 1 el honing
  • 1 kruidnagel
  • 3 jeneverbessen

Aan de slag: Low en slow Zeeuws Spek


Snijd het vet aan de bovenkant  kruislings in of prik met een vork veel gaatjes in het spek. Pel en snipper de ui en knoflook heel fijn. Meng de mosterd, ketjap manis,  gerookte paprikapoeder, knoflook, ui en honing tot een gladde marinade. Voeg de kruidnagel en de geplette jeneverbessen toe. Smeer het spek royaal in, masseer de marinade goed in en leg het in een afgedekte schaal. Laat het minimaal 24 uur marineren in de koelkast. Draai het af en toe om. 

Haal het spek op tijd uit de koelkast en laat het op kamertemperatuur komen. Verwarm de oven voor op 100 graden Celcius. Leg het spek op een rooster met daaronder een lekbak of ovenschaal. Let op, er komt veel vet vrij. Gaar het spek tot een kerntemperatuur van 70-85°C. Ik gebruik graag mijn kentemperatuurmeter om te voorkomen dat het spek te droog wordt. Het garen kan een uurtje of 4 duren.  Smeer het spek af en toe met extra marinade voor een mooi glanzend laagje. 


Laat het spek even rusten op een rooster. Snijd het in plakken of blokjes. Warm is het heerlijk bij Hollandse kost; koud is het perfect als broodbeleg of borrelsnack. Koel het goed af voordat je het in de koelkast zet (houdbaar ca. 1 week) of invriest.

Geplaatst op

Spinazie stamppot met gehaktbal en ei

Het was al weer een hele tijd geleden dat we iets maakten met spinazie à la crème. Op verzoek van de kinderen, maar dan anders dan we gewend zijn: spinazie stamppot met gehaktbal en ei. We hebben het geluk dat we aan gehakt van Piëmontese runderen kunnen komen. Een luxe iets zoet gehakt met een mooie vet/vlees verhouding. Piëmontese runderen hebben over het algemeen iets droger vlees. Vaak geserveerd in de wat duurdere restaurants. We halen het gehakt bij ‘onze’ boer Jan voor een schappelijke prijs.

Ingrediënten:

  • 1250 gr kruimige aardappels,
  • 500 gr spinazie à la crème,
  • 700 gr rundergehakt,
  • 5 eieren,
  • 1 grote ui,
  • 5 teentjes verse knoflook,
  • 1 tl bouillonkruiden,
  • 1 tl gerookte paprikapoeder,
  • 10 gr gehaktkruiden,
  • 1 el ghee,
  • wat nootmuskaat, zwarte peper en Keltisch zeezout naar smaak.

Aan de slag: spinazie stamppot met gehaktbal

Eerst maar eens aan de slag met het gehakt. Het ligt al een uurtje uit de koelkast en uit de verpakking in een ruime kom. Met een vork het gehakt wat rul gemaakt dan gaan de gerookte paprikapoeder, de gehaktkruiden, zout en peper er door gemengd. Zijn de kruiden niet meer zichtbaar dan gaat het rauwe ei erin. Nog eens met een vork mengen, om daarna met koude handen het gehakt een minuut of 5 te kneden. Het gehakt in vieren delen en mooie ballen draaien. Dat gaat het best met koud water nat gemaakte handen. De kom met de gehaktballen kan opzij worden gezet. Kook ondertussen de overblijvende eieren hard.

De diepvries spinazie kan alvast uit de vriezer in een pannetje. De aardappelen schillen in ongeveer gelijke blokjes snijden en in een grote pan met wat water en een keer spoelen. Dan zoveel koud water in de pan dat de aardappelen net onder staan. De pan is zo ruim dat allen aardappelblokjes in één laag in de pan liggen. De bouillonkruiden in de pan strooien en even door roeren. Dan kan de deksel op de pan.

 Nu is het zaak van goed plannen. De puree is met een minuut of 15 klaar. De gehaktballen hebben iets langer dan een half uur nodig om smakelijk en klaar te zijn. Dus begin ik met de gehaktballen. Een paar el ghee in de braadpan goed heet laten worden. Eenmaal op temperatuur gaan de ballen in de pan. Rustig aan rondom bruin aanbraden. Ondertussen mag de pan met aardappelen aan. Ik zet de pan op de wokpit en op laag tot midden vuur. Zo kookt het water sneller.

De gehaktballen zijn goed bruin en kunnen in de wacht: uit de pan en op een bord. Nog een el ghee in de pan en de gesnipperde ui en knoflook fruiten. Dan kunnen de ballen weer in de pan bij de ui en knoflook. Het vuur wat hoger tot het begint te bruisen. Dan kan er afgeblust worden. De deksel op een kiertje op de pan en het vuur laag. Het geheel mag nu een minuut of 30 pruttelen. 

De pan met spinazie gaat op laag vuur om te ontdooien en warm te worden. De aardappelen zijn in een minuut of 12 gaar en klaar om afgegoten te worden. De aardappelen kunnen dan weer in de pan en even laten uitdampen. Met de pureestamper de aardappelen fijn stampen. De spinazie toevoegen en met de garde de stamppot smeuïg roeren. Omdat de spinazie vochtig genoeg is hoeft er geen boter of melk meer bij. 

Serveer de spinazie stamppot met gehaktballen en ei. Het ei kan in plakjes gesneden of gesnipperd over of naast de stampot geserveerd worden. 

Geplaatst op

Een verleidelijk gerecht uit de 18e eeuw: Asperges à la Pompadour

Het is lente. Na de winter met zware maaltijden is het tijd voor lichtere gerechten. Het gaat om kleurrijke gerechten zoals artisjokken, radijsjes, postelein, aardbeien en asperges. Daarnaast is een van de meest legendarische bereidingen Asperges à la Pompadour.

Dit recept werd toegeschreven aan Madame de Pompadour (1721-1764), de officiële en invloedrijke maîtresse van koning Lodewijk XV. Asperges à la Pompadour combineert luxe, geschiedenis en sensualiteit uit een tijd. Asperges werden gezien als potentieverhogend, afrodisiacum golden. Zeg maar de Viagra van de Oudheid.

Hierdoor noemde men ze in Frankrijk soms ‘points d’amour’ (liefdespunten). Lodewijk XIV was een groot liefhebber. Hij liet ze in Versailles het hele jaar door kweken in broeikassen. Zijn opvolger Lodewijk XV en zijn hofhouding zette die traditie voort. Madame de Pompadour zou specifiek witte Hollandse asperges met violetkleurige toppen hebben gebruikt.

Het recept is bewaard gebleven via beschrijvingen uit de 19e eeuw. Zo werd het doorgegeven via Grimod de la Reynière, die het ontving van zijn oudoom Monsieur de Jarente. Het werk noemt Asperges à la Pompadour in Grand Dictionnaire de Cuisine.

Onderstaand recept is gebaseerd op de historische beschrijvingen uit de 19e-eeuwse bronnen. Het is voor 4 tot 6 personen als voorgerecht of bijgerecht.

Ingrediënten:

  • 1,5 kilo mooie witte asperges,
  • Water en zout om te koken,
  • 1 flinke klont boter (ca. 100–150)
  • Een snufje zout,
  • Een goede mespunt gemalen nootmuskaat)
  • 1 eetlepel tarwebloem,
  • 2 verse eidooiers,
  • een scheutje citroensap,
  • Verse peterselie of bieslook.

Aan de slag: Asperges à la Pompadour

Schil de asperges zorgvuldig van onder de kop naar beneden. Daarnaast snijd je de houtige onderkant eraf. Bind ze eventueel in bundels met keukentouw voor het koken. Vervolgens breng je een ruime pan met licht gezouten water aan de kook.

Kook de asperges beetgaar in 8–12 minuten, afhankelijk van de dikte. Daarna giet je af. Bewaar een beetje kookvocht en snijd de asperges in stukken van ca. 3–4 cm. Laat ze even uitlekken.

Smelt de boter in een pan op laag vuur. Voeg een snufje zout en de gemalen macis toe. Strooi de bloem erover en roer goed door tot een lichte roux ontstaat maar niet laten kleuren. Voeg geleidelijk wat aspergekookvocht toe tot een gladde, niet te dikke saus ontstaat.

Klop de twee eidooiers los in een kommetje. Neem de pan van het vuur en roer de eidooiers erdoor (zorg dat de saus niet meer kookt, anders stollen de dooiers te snel). Verwarm eventueel au bain-marie voorzichtig verder tot de saus licht gebonden is. Voeg indien gewenst een scheutje citroensap toe.

Schep de aspergestukken in de saus en warm ze kort mee. Serveer direct, eventueel met extra boter of verse kruiden. Traditioneel: met een lepel opscheppen, maar met een vork eten. Het gerecht is rijk en boterig. Serveer Asperges à la Pompadour als voorgerecht met wat brood of als luxe bijgerecht bij vis of gevogelte

Hedendaagse koks raden vaak aan om een klassieke béarnaisesaus te maken als alternatief – dat is frisser en smaakvoller dan de originele gebonden boter-saus.

Bronnen:

•  Jessica Kerwin Jenkins, Encyclopedia of the Exquisite (2010) → historische context en recept. 

•  fxCuisine.com (reproductie van het originele recept via Grimod de la Reynière en Néo-Physiologie du Goût, 1839). 

•  Historiek.net – artikel over asperges in de geschiedenis. 

•  Alexandre Dumas, Grand Dictionnaire de Cuisine.

•  National Geographic – artikel over asperges als historisch “viagra”. 

Geverifieerd door ExactMetrics