Categorie: Slowcooker

Alles wat je moet weten over koken met de slowcooker: recepten, tips en trucs om moeiteloos heerlijke gerechten te bereiden.

Geplaatst op

18e-eeuws geïnspireerd buikspek met honing-knoflooklak

Een zware gietijzeren pot op een zacht pruttelend vuur, de geur van knoflook, laurier en ui die langzaam de ruimte vult. Buikspek werd destijds vaak urenlang gepocheerd tot het mals genoeg was om met een vork te doorprikken. Zo werd buikspek in de 18e eeuw bereidt.

Een zware gietijzeren pot op een zacht pruttelend vuur, de geur van knoflook, laurier en ui die langzaam de ruimte vult. Buikspek werd destijds vaak urenlang gepocheerd tot het mals genoeg was om met een vork te doorprikken. Zo werd buikspek in de 18e eeuw bereidt.

In de beschrijving van het Historisch recept voor buikspek wijs ik op de gevaren van de historische bereiding, de grote kans op een suikerfontein.

In dit recept brengen we die historische methode terug, maar hedendaagser en veilig. Na het pocheren bakken we de plakken goudbruin en laten we ze glanzen in een dikke honing-knoflooklak. Het resultaat is een gerecht dat zowel oerhollands als eigentijds aanvoelt: knapperig van buiten, boterzacht van binnen, met een zoetzoute, aromatische korst. buikspek met honing-knoflooklak

18e-eeuws geïnspireerd buikspek met honing-knoflooklak

Dit recept combineert de historische techniek van zacht pocheren met een moderne, glanzende honing-knoflookafwerking.

ingrediënten:

Voor het pocheren:

  • 1kg buikspek (bij voorkeur met zwoerd)
  • 1 eetlepel grof zout
  • 5 teentjes verse knoflook, gekneusd
  • 1 ui, gehalveerd
  • 1–2 wortels, in stukken
  • 1 laurierblad
  • 8–10 zwarte peperkorrels
  • 1 takje tijm of rozemarijn
  • 2 el azijn of een scheut witte wijn
  • Water (genoeg om het vlees onder te zetten)

Voor de honing-knoflooklak

  • 3–4 eetlepels honing
  • 3 teentjes verse knoflook, fijngehakt
  • snuf zout + 1 theelepel azijn
  • 2-3 eetlepels van het kookvocht
  • 1 el ghee (voor het bakken)
  • Verse peper naar smaak
  • Eventueel een klein klontje boter aan het eind voor extra glans

Aan de slag: 18e-eeuws geïnspireerd buikspek met honing-knoflooklak

Stap 1 – Pocheren (1,5 tot 2 uur)

  • Leg het hele stuk buikspek in een diepe pan.
  • Giet zoveel koud water bij het vlees zodat het ruim onder staat.
  • Voeg toe: grof zout, gekneusde knoflook, ui, wortels, laurierblad, peperkorrels, tijm/rozemarijn en de azijn of wijn.
  • Breng het geheel aan de kook. Zet het vuur meteen laag, leg een deksel op de pan en laat 1½ tot 2 uur heel zachtjes pruttelen. Het spek is klaar als je er gemakkelijk met een vork in kunt prikken.
  • Haal het spek voorzichtig uit de pan. Bewaar een beetje kookvocht. Laat het vlees 5–10 minuten stomen en daarna droogdeppen met keukenpapier.

Stap 2 – Snijden en bakken

  • Snijd het malse buikspek in dikke plakken (circa 1,5–2 cm) of in blokjes.
  • Tip: snijd de zwoerd/vetrand licht in als je die wilt laten knapperen.
  • Verhit een (bij voorkeur gietijzeren) koekenpan op middelhoog vuur met de ghee.
  • Bak de plakken of blokjes 2–3 minuten per kant tot ze goudbruin en licht krokant zijn.

Stap 3 – Karamelliseren

  • Zet het vuur lager.
  • doe de honing, fijngehakte knoflook, sojasaus (of alternatief) en 2–3 eetlepels kookvocht erbij.
  • Laat 3–5 minuten zachtjes inkoken. De honing gaat bubbelen en verandert in een dikke, glanzende lak die zich om het vlees hecht. Schep of kantel de pan regelmatig zodat alles mooi bedekt raakt en de honing niet verbrandt.
  • Proef en werk het buikspek af met verse peper. Een klein klontje boter erdoor roeren voor extra glans en ronde smaak.

Serveren

Serveer direct, het liefst met eenvoudige bijgerechten die bij de 18e-eeuwse keuken passen:

  • gekookte of gebakken aardappelen
  • zuurkool of gestoofde kool
  • gebakken appelschijfjes
  • grove mosterd
18e-eeuws geïnspireerd buikspek met honing-knoflooklak. Dit recept combineert de historische techniek van zacht pocheren met moderne honing-knoflookafwerking…
Buikspek, een belangrijk ingrediënt voor buikspek met honing-knoflooklak

Geplaatst op

Historisch recept voor buikspek: stoven met geschroeide honing 

Maar hoe bereidde men buikspek eigenlijk in de 18e eeuw, zonder oven, slowcooker of thermostaat? Het antwoord is even simpel als lekker: uren zachtjes stoven in een zware gietijzeren pot boven open vuur. In dit blog deel ik een historisch recept voor buikspek met geschroeide honing, appelazijn en kruiden,

Mijn favoriete bereiding van buikspek is nog altijd een goed stuk Zeeuws spek of de Walcherse variant. Maar hoe bereidde men buikspek eigenlijk in de 18e eeuw, zonder oven, slowcooker of thermostaat? Het antwoord is even simpel als lekker: uren zachtjes stoven in een zware gietijzeren pot boven open vuur. In dit blog deel ik een historisch recept voor buikspek met geschroeide honing, appelazijn en kruiden, volledig in oud-Hollandse spelling. Bitterzoet, boterzacht en met een glanzende, stroperige saus

Een waarschuwing vooraf

Het bereiden van dit recept kan ernstige brandwonden veroorzaken. Het branden (schroeien) van de honing is gevaarlijk. Er kan een suikerfontein ontstaan. Hierbij komen gassen uit de honing vrij waardoor er een explosie van hete honingspetters ontstaat. Met ernstige brandwonden als resultaat.

De beschrijving van het historisch recept voor buikspek is zuiver bedoeld als illustratie van een 18e eeuwse kookmethode. De veilige gemoderniseerde versie vindt je hier.

Historisch recept voor buikspek

Om Buickspek te stoven met geschroeide Honich, op eene aengename maniere

Neemt een goet stuck Buickspek van omtrent een Kilogram, met het Zwoerd daer aen, ende snijdt het in dicke, grove stucken van vier of vijf vingeren breeds. Neemt voorts twee maetjes vloeibare Honich, by voorkeur van eene stercke bloemen-honich, anderhalf maetje Appel-azijn ofte Cider-azijn, ende vier maetjes Water ofte lichte Vleesch-nat. Voeght daer by eene geheele Bol Look, wiens teentjes los gemaeckt ende licht gekneust zijn, eene eetlepel geheele zwarte Peper-korrels die grof gestampt zijn, eene eetlepel grove Mostert, drie of vier geheele Nagelen, twee drooge Laurier-bladeren, eene halve theelepel versche geraspte Nootemuscaet, ende eene flinke eetlepel grof Zee-zout.

Geschroeide honing: een oude techniek met bitterzoete smaak

Neemt eene groote sware yseren Pot, ende giet daer in de Honich. Set de Pot op een middelbaer Vuur, ende roert gestadigh met eene houten Lepel. Laet de Honich flinck schuimen ende borrelen den tyt van tien tot vijftien minuten, tot datse eene diepe, donckere coleur heeft bekomen, gelyck aen oud Mahonie-hout. Soo haest daer eene licht bittere reuck van gebrande Suicker ende een weynigh Damp opkomt, neemt men de Pot terstond van het Vuur. Men moet hier wel op letten, want de Honich kan haestigh ende sterck opschuimen; daerom kiest men eene ruime Pot ende blyft er gestadigh by.

Giet nu heel langsaem ende met grooter Voorzichticheyt den Appel-azijn by de heete, geschroeide Honich. Men houde sich wel, want het sal hevigh sissen ende stomen. Doet daer op terstont het Water ofte het Vleesch-nat by. Set de Pot wederom op een sacht Vuur, ende roert tot dat alle de Suickers van de Honich wel opgelost zijn. Doet nu al de Speceryen daer by: den gekneusten Look, den gestampten Peper, den Mostert, de Nagelen, de Laurier-bladeren, de Nootemuscaet ende het Zee-zout.

Tips voor het stoven: tijd, temperatuur en een dag rusten

Leght de grove stucken Buickspek in dese geurige Vloeistof. Brengt het geheel sachtkens byna aen de Kooke, deckt de Pot wel toe, ende set het Vuur op de aller-sachtste standt. Laet het Spek drie tot drie ende een half Uur heel rustigh sieden. Keert de stucken Vleesch ieder Uur eens om, op datse gelyck gaer worden.

In de laetste twintigh minuten neemt men het Deckzel van de Pot, ende draeyt het Vuur een weynigh hooger. Laet het Vocht dan inkocken tot eene dicke, stroperige ende glansende Sause, die sich schoon om het malse Vleesch hecht. Het Buickspek is wel gaer, wanneer het soo sacht is dat men het met eene Lepel kan snijden, ende het de diepe coleur van de geschroeide Honich volkomen heeft aengenomen.

Serveren: met grof roggebrood en de ingekookte saus

Men dient dit Spek best den volgenden Dach op, wanneer de Smaken sich noch voller hebben ontwikkelt. Laet het afkoelen in sijn eygen Vocht, ende warmt het daer na langsaem wederom op. Serveert het met eene flinke Schep van de ingekockte Sause, ende eene dicke Plack grof Rogge-broodt.

Of je nu een liefhebber bent van Zeeuws spek of gewoon houdt van langzaam gegaard vlees: dit historisch recept voor buikspek laat zien dat geduld en een zware pan al eeuwen genoeg zijn voor een boterzacht resultaat.

Heb jij het recept gemaakt, of ken je zelf een oud recept voor buikspek? Laat het me weten in de reacties!

Maar hoe bereidde men buikspek eigenlijk in de 18e eeuw, zonder oven, slowcooker of thermostaat? Het antwoord is even simpel als lekker: uren zachtjes stoven in een zware gietijzeren pot boven open vuur. In dit blog deel ik een historisch recept voor buikspek met geschroeide honing, appelazijn en kruiden,
Rauwe honing, een belangrijk ingrediënt voor Historisch recept voor buikspek: stoven met geschroeide honing 
Geplaatst op

3x verrassende mosterdcombinaties

Het is oktober en ik ben bezig om te kijken hoe ik verrassende recepten kan presenteren met de komende feestdagen. Dit jaar ben ik er vroeg bij. Meestal laat ik me verrassen en ben ik vrijwel aan de late kant om tot goede ideeën. te komen. Dit keer ben ik op tijd en richt ik me vandaag op verrassende mosterdcombinaties.

Welke smaak mosterd je ook maakt, let goed op de hygiëne tijdens het bereiden!

Mosterd is enorm veelzijdig. Toch blijven veel combinaties onderbelicht. Hier drie varianten die je makkelijk zelf maakt. Ze behouden de scherpte van de mosterd, maar geven er een heel andere draai aan. Simpel, lekker en wekenlang houdbaar in de koelkast. Daarom verrassende mosterdcombinaties.

Verrassende mosterdcombinaties om zelf te maken

Zwarte-knoflookmosterd

Zwarte-knoflookmosterd is één van de verrassende mosterdcombinaties. Zwarte knoflook heeft door de lange fermentatie een zoete, balsamico-achtige smaak met een stevige umami. Die diepte past uitstekend bij de scherpte van mosterd. Het resultaat is romig, bijna vlezig, en zowel zoet als hartig.

Ingrediënten

  • 175 ml Dijon- of grove mosterd
  • 3–4 teentjes zwarte knoflook (± 15–20 g)
  • 1 theelepel neutrale olie (± 5 ml)
  • 1 theelepel sojasaus (± 5 ml)
  • theelepel rijstazijn (± 5 ml)

Pureer de zwarte knoflook met de olie en sojasaus tot een pasta en roer alles door de mosterd

Aan de slag: Zwarte-knoflookmosterd

Pureer de teentjes zwarte knoflook met een scheutje olie en sojasaus. Roer de pasta door Dijonmosterd of grove mosterd. Voeg een beetje rijstazijn toe voor frisheid.

Lekker bij gegrilde zalm, asperges of geroosterde wintergroenten. Ook een fijne basis voor een luxe vinaigrette.

Tip

Laat de mosterd een dag of twee in de koelkast staan. De smaken worden dan nog voller.

Miso-mosterd

De tweede van de verrassende mosterdcombinaties is Miso en mosterd lijken ver uit elkaar te liggen, maar beide zijn gefermenteerd en geven diepe, hartige smaken. Witte of gele miso brengt milde, bijna zoete umami die de scherpte van de mosterd verzacht zonder die helemaal weg te nemen.

Ingrediënten:

  •   175 ml mosterd
  • •  1–1½ eetlepel witte of gele miso (± 20–25 g)
  • •  1 theelepel rijstazijn of mirin (± 5 ml)
  • •  2–3 druppels sesamolie

Aan de slag: Miso-mosterd

Meng mosterd met witte of gele miso, een beetje rijstazijn of mirin en een druppel sesamolie. Houd je van pittig? Voeg dan een snufje shichimi togarashi toe.

Ideaal bij Aziatische gerechten zoals gegrilde aubergine, tonijn of kipspiesjes. Verrassend genoeg ook heerlijk bij zachte kazen.

Tip

Laat de misomosterd minstens een dag rijpen, zodat de smaken goed in elkaar overlopen.

Speculaasmosterd

Speculaaskruiden en mosterd: een typisch Nederlandse wintercombinatie. Kaneel, kruidnagel, gember en nootmuskaat geven warme, zoete diepgang. De scherpte wordt getemperd en de smaakbeleving juist versterkt.

Ingrediënten

  •   175 ml mosterd
  • •  1–1½ theelepel speculaaskruiden (± 3–4 g)
  • •  1–1½ theelepel appelazijn (± 5–7 ml)
  • •  1 theelepel donkere suiker of ahornsiroop (± 5 g / 5 ml)

Aan de slag: Speculaasmosterd

Meng je favoriete mosterd met speculaaskruiden, appelazijn en een beetje donkere suiker of ahornsiroop.

Perfect voor de koudere maanden. Past bij ambachtelijke worst, winters stoofvlees, gerookte rookworst of een stevige kaasplank met oude kaas.

Tip

Laat de mosterd een paar dagen rusten. De kruiden ontwikkelen zich dan het best. Meng eventueel een lepel appelmoes erdoor voor een zachtere textuur.

Waarom deze combinaties werken

Alle drie laten ze het karakter van mosterd intact. De scherpte wordt niet weggepoetst, maar krijgt een nieuwe draai. Zwarte knoflook en miso geven volle, hartige diepte. Speculaaskruiden zorgen voor winterse warmte.

Praktisch zijn ze ook. De bereiding is eenvoudig, de ingrediënten zijn makkelijk te vinden en de zelfgemaakte mosterd blijft wekenlang goed in de koelkast. Geschikt voor doordeweeks én voor speciale gelegenheden.

Zelf mosterd maken en experimenteren

Mosterd is een vergevingsgezind ingrediënt. Begin met deze basisrecepten en pas ze aan naar je eigen smaak. Te zout door de miso? Voeg wat honing toe. Te scherp? Compenseer met een beetje zoetheid.

De kunst zit in de balans. En juist dat maakt zelf mosterd maken zo leuk. Een potje zelfgemaakte mosterd is niet alleen lekkerder dan de meeste fabrieksvarianten, het is ook dé manier om nieuwe smaken te ontdekken.

Haal een paar goede basismosterden in huis, verzamel je smaakmakers en ga aan de slag. Of maak je eigen basismosterd en experimenteer verder.

Geplaatst op

Honing Knoflook Kip recept

Over een kleine week gaat VL met Vriendin op hun halfjaarlijkse midweek. Er is een slowcooker voorhanden, maar nu nog het recept. VL is groot voorstander van Honing Soja Kip. Voor Vriendin is tomaat en sojasaus op dit moment uit den boze. Beiden hebben een grote voorkeur voor kipdijfilet, goede honing, verse knoflook, rauwe slagroom. Honing Soja Kip gaat het dus niet worden. Daarna komt het Honing Knoflook Kip recept in beeld. Of het recept tot uitvoering komt tijdens deze midweek is twijfelachtig. Het is tenslotte vakantie.

Ingrediënten:

  • 4 kipdijfilets,
  • 6 tenen verse knoflook,
  • 250 ml rauwe slagroom,
  • 100 ml honing,
  • 125 ml kippenbouillon, 
  • 100 g geraspte Parmezaanse kaas,
  • 1 el ghee,
  • arrowroot root,
  • zout en peper naar smaak,
  • extra: verse peterselie, zongedroogde tomaatjes of in ringen gesneden bosui.

Aan de slag: Honing Knoflook Kip

VL en Vriendin hebben ruime kookervaring en staan dagelijks in de keuken. Daarnaast zullen ze tijdens het koken hun aanpassingen doen. Zo kan Honing Knoflook Kip bij elk kookmoment net anders smaken.

De kipdijfilets staan al zeker een uurtje buiten de koelkast. Aan de slag: de teentjes knoflook worden gepeld en geplet om daarna fijn gesnipperd te worden. Omdat het vakantie is worden kipfilets niet aangebraden, maar rauw in de slowcooker gelegd.

Roer in een kom de slagroom, honing, kippenbouillon, knoflook, zout, peper en Parmezaan door elkaar tot een glad mengsel. Daarnaast leg de kip in de slowcooker en giet de saus erover. Zorg dat de kip goed bedekt is. Stel de slowcooker op laag voor 4 uur. De kip valt vanzelf uit elkaar. Is dat niet helemaal gelukt, dan kun je met twee vorken de filets helpen door te pullen. Honing Knoflook Kip is de saus die dit gerecht extra smaak geeft.

Is de saus niet stevig genoeg, meng wat arrowroot met wat water en roer dit door de saus tot de gewenste dikte.

Geplaatst op

Verse aspergesoep uit de slowcooker

Het is aspergeseizoen! Tijd om asperges regelmatig te bereiden en te eten. Vandaag is het verse aspergesoep uit de slowcooker

Het is aspergeseizoen! Tijd om asperges regelmatig te bereiden en te eten. Vandaag is het verse aspergesoep uit de slowcooker.

Het traditionele Nederlandse aspergeseizoen loopt van half april tot 24 juni (Sint-Jan). Na deze datum stopt de oogst bewust. De aspergeplant moet dan minimaal honderd dagen kunnen groeien om reserves op te bouwen voor de winter. Dit garandeert de oogst voor het volgende jaar. Het kan Verse aspergesoep opleveren.

Ingrediënten:

  • 1kg witte asperges,
  • 1,3 liter kippenbouillon,
  • 1 ui,
  • 3 teentjes verse knoflook,
  • 1 middelgrote aardappel,
  • 50 g boter,
  • 50 g bloem,
  • 200 ml slagroom, nootmuskaat,
  • 2 laurierblaadjes,
  • zout en peper naar smaak,
  • 150-200 g valleihalm,
  • 4 eieren,
  • verse peterselie of bieslook

Aan de slag: Verse aspergesoep uit de slowcooker


Schil de asperges zorgvuldig en snijd de harde onderkantjes (ca.. 2 cm) eraf. Bewaar de schillen en kontjes voor de bouillon. Snijd de geschilde asperges in stukken van ongeveer 3-4 cm. Houd de aspergekopjes apart; die voeg je later toe zodat ze mooi beetgaar blijven. Doe de aspergeschillen, kontjes, de fijngesnipperde ui en knoflook in de slowcooker. Zet de slowcooker op Laag voor 6-8 uur.

Zeef daarna de bouillon en verwijder de schillen en ui. Je houdt ongeveer 1 liter aspergebouillon over. Giet de gezeefde bouillon terug in de slowcooker. Voeg de aspergestukjes (zonder de kopjes) toe. Laat dit op ‘Laag’ nog 1 tot 1½ uur garen tot de asperges zacht zijn.

Maak ondertussen een roux: smelt de boter in een pannetje, roer de bloem erdoor en bak deze kort op laag vuur. Voeg de roux toe aan de slowcooker en roer goed door.


Pureer de soep met een staafmixer tot een gladde, romige massa. Voeg de slagroom toe en breng de soep op smaak met nootmuskaat, zout en peper.
Voeg nu de aspergekopjes toe en laat nog 20-30 minuten op ‘Laag’ staan tot ze beetgaar zijn.


Kook ondertussen de 4 eieren hard (8-9 minuten), laat ze schrikken onder koud water, pel ze en snijd ze in kwarten of hak ze grof.
Snijd de valleihalm in dunne reepjes of kleine blokjes.
Optioneel: voeg de helft van de hamreepjes de laatste 10 minuten toe aan de soep voor extra smaak.


Schep de hete romige aspergesoep in diepe borden of kommen. Garneer elke portie royaal met:

•  de resterende valleihamreepjes

•  de stukjes of kwarten hardgekookt ei

•  fijngehakte verse peterselie of bieslook
Serveer direct met vers brood, een pistoletje of een knapperig broodje.

Wat weetjes over asperges

De oudste gedetailleerde aanwijzingen voor het kweken van asperges komen van Cato de Oudere (234–149 v.Christ.) in zijn werk De agricultuur cultura. Hij adviseerde onder meer om wilde asperges te planten naast rietvelden, zodat ze beter zouden gedijen. 

Asperges zijn het lekkerst als ze meteen na de oogst bereid worden. Versheid was cruciaal. Julius Caesar zou asperges hebben gegeten met gesmolten boter, vergelijkbaar met moderne bereidingen. Keizer Augustus was er dol op. Hij liet een speciale vloot inrichten om asperges snel door het rijk te transporteren. Tegenwoordig serveert men Verse aspergesoep als lichte seizoensstart.

Het oudst bekende kookboek De re coquinaria (toegeschreven aan Apicius, samengesteld rond de 4e–5e eeuw, maar met oudere recepten) bevat meerdere aspergerecepten.

Asperges golden in de oudheid én Middeleeuwen als afrodisiacum. Madame de Pompadour zou ze later nog serveren om die reden. Samengevat maakten de Romeinen van asperges een commerciële, snelle en verfijnde delicatesse. Dat gebeurde met kruidige sauzen en ovenschotels, terwijl de Middeleeuwen een soberdere, meer medicinale benadering kenden.

De heropleving vond via Arabische invloeden plaats. Veel Romeinse bereidingsprincipes (kort koken, verse kruiden, ei-binding) klinken nog verrassend modern.

Het is aspergeseizoen! Tijd om asperges regelmatig te bereiden en te eten. Vandaag is het verse aspergesoep uit de slowcooker
Asperges klaar voor de Verse aspergesoep uit de slowcooker

Geplaatst op

Wat eten we vanavond – Recepten KookInspiratie

Wat eten we vanavond? Soms ben ik er vroeg bij met plannen, maar vaker laat ik me spontaan inspireren door de seizoenen. Van een urenlang sudderende stoofpot, via een troostende Aziatische rijstepap, tot een verrassende zelfgemaakte mosterd: in mijn keuken komt werkelijk van alles voorbij. Swipe door deze slider, laat je verrassen door de variatie. Ontdek hoe je met eenvoudige ingrediënten échte smaaksensaties op tafel zet.

Boboti (Bobotjie) volgens tannie GeorgieShakshuka met eieren in pittige tomatensausGebakken runderhart, – Drie ReceptenKippensoep tegen griep – Medicinaal ReceptMelkkefir zelf maken – Simpel ReceptTomatensoep met geroosterde ingrediënten – ReceptUitgebreide Groentensoep – Recept voor de SlowcookerOliebollencake met appel – OudjaarsreceptBasisrecept tomatensoep – Simpel en SnelDondertman en ijscakeStoofschotel van poldergans – WildreceptPittige Linzensoep ReceptEen ‘gestolen’ recept.Hachee van opoe -Klassiek StoofpotreceptSimpele tomatensalade – Zomerrecept

Geplaatst op

Middeleeuwse erwten-prei potagie – Recept

Prachtige middeleeuws keukenmessen voor de middeleeuwse keuken.

Stel je voor: je staat in een middeleeuwse keuken boven een dampende pot erwten-prei potagie. Geen grammetjes, geen timer, maar wel een diepe overtuiging dat je maaltijd letterlijk het lichaam in evenwicht brengt. Dat is de humorenleer in de praktijk

De humorenleer

De humorentheorie. is afkomstig van de Griekse arts Hippocrates (ca. 460-370 v.Chr.). Hij zag ziekte als natuurlijk gevolg van een disbalans in het lichaam. De Grieks-Romeinse arts Claudius Galenus (129-216 n.Chr.) werkte de theorie verder uit. Volgens Galenus bestaat het menselijk lichaam uit vier lichaamssappen: bloed, slijm, gele gal en zwarte gal. Deze sappen -humoren genaamd- hebben elk een combinatie van de kwaliteiten warm/koud en vochtig/droog, en corresponderen met de vier elementen (lucht, water, vuur, aarde), de seizoenen en organen.

Raken de lichaamssappen uit balans dan wordt de persoon ziek. Er waren toentertijd verschillende manieren om de balans weer te herstellen. Eén daarvan was via het voedsel.  Middeleeuwse koks gebruikten ingrediënten met andere ingrediënten om zo de humoren weer in balans te krijgen. Zo werd een eenvoudige boeren erwten-prei potagie (stamppot) niet alleen om de maag te vullen, maar ook gezond volgens deze theorie.

Middeleeuwse erwten-prei potage, een reconstructie

. Veel recepten uit de middeleeuwen zijn gebaseerd op de keuken van de rijken en de geestelijkheid. Er zijn weinig tot geen recepten voor de gewone man beschreven. Dit recept is een reconstructie gebaseerd op typische ingrediënten en bereidingswijzen. Middeleeuwse erwten-prei potage.

Ingrediënten:

  • 300 g gedroogde spliterwten,
  • 2 flinke preien,
  • 1 grote ui,
  • ½ witte kool of een handvol boerenkool/raapstelen,
  • 1 liter water,
  • 1 el reuzel of spekvet, een klein stukje gerookt spek of zout spek in blokjes,
  • Zout naar smaak,
  • scheut wijnazijn of appelazijn,
  • takje tijm,
  • peterselie,
  • salie of laurierblad

Aan de slag: Middeleeuwse erwten-prei potagie

Spoel de spliterwten en week ze ’s nachts in koud water. Giet de geweekte erwten af. Snij de prei in ringen en gebruik zowel het wit als het groen. Pel de ui en snipper deze grof. De kool wordt in reepjes gesneden.

Doe de erwten in een grote soeppan met 1 liter water. Breng aan de kook en schep het schuim af. Voeg direct de gesneden prei, ui en kool toe Voeg spekvet/reuzel of blokjes spek toe als je die gebruikt. Breng het geheel aan de kook en zet het vuur laag. Laat het geheel zo’n 3 uur zachtjes koken met deksel op een kiertje. Roer af en toe en voeg water toe als het te dik wordt. Wil je dikke stamppot, voeg dan geen extra water toe. De erwten vallen uiteindelijk uit elkaar en maken het natuurlijk dik.

Als het bijna gaar is (erwten zacht en papperig), stamp je het geheel met een pureestamper of houten lepel tot een grove stamppot. Proef het gerecht en voeg zout toe. Maak het zuur met een scheut azijn of verjus – dit balanceert de zoete erwten en geeft die typische middeleeuwse frisheid (humorenleer: zuur tempert “warm” eten). Strooi er verse peterselie over als je die hebt.

Serveer de Middeleeuwse erwten-prei potagie heet met stevig rogge- of gerstebrood om in te dippen. Eventueel een klontje boter of extra azijn erbovenop.

Wetenswaardigheden

  • Gebruik geen bouillonblokjes. Die bestonden toen niet. Gebruik water en vet/spek voor smaak.
  • Maak het dagen van tevoren: potagie stond vaak dagen op het vuur en werd steeds  aangevuld met nieuwe ingrediënten.
  • Voeg voor de variatie pastinaak, raap of wortel toe als je die had. Gebruik geen aardappelen. Die waren nog niet bekend in de Lage Landen.

Sinds ik me bezig houd met Middeleeuwse recepten heb ik inmiddels een drietal (replica’s van) Middeleeuwse keukenmessen. Gekocht bij Celtic WebMerchant

Prachtige middeleeuwse keukenmessen voor de middeleeuwse keuken.
Prachtige middeleeuwse keukenmessen voor de middeleeuwse keuken. Deze messen zijn perfect voor als je in historische stijl wilt koken

Bron:historiek.net; Jeanette koockt; eetverleden.nl

Geplaatst op

Pittige Indische hachee – Recept

Na 1900 werden Indonesische en Chinese gerechten in Nederland geïntroduceerd. Nasi goreng, bami en loempia’s werden al snel vernederlandst. Met aardappelen, sperziebonen en een schep appelmoes erbij. Recepten in Nederlandse kookboeken werden aangepast aan de Nederlandse smaak. In dit verhaal komt Pittige Indische hachee aan bod.

Maar het ging ook de andere kant op. In Indonesië en (later) Suriname kregen typisch Nederlandse gerechten een eigen tropische draai omdat koloniale ambtenaren, militairen en repatrianten hun stamppot en hachee niet wilden missen.

Zo is er de Indo-stamppot. Boerenkool of zuurkool werd gemengd met santen (kokosmelk), lomboks, trassi en soms ketjap. De rookworst maakte plaats voor een pittig gekruide zelfgemaakte worst of gewoon gebakken tempe. In Suriname gebeurde iets vergelijkbaars: daar werd hutspot of stamppot andijvie verrijkt met madame-jeanette-pepers, zoutvlees en soms cassave in plaats van aardappel.

Hachee werd in Indonesische keukenboeken uit de jaren ’20 en ’30 ‘semur daging’: hetzelfde langgestoofde rundvlees met uien, maar dan met ketoembar, djinten, salamblad en flinke scheuten ketjap manis. Het resultaat was zoeter en geuriger dan het origineel.

Ook erwtensoep onderging een smaakaanpassing. In Suriname heet het ‘erwten-soep met zoutvlees en pimentpeper’ en is een stuk pittiger en dunner dan de Nederlandse plankdikke snert. In Indonesië werd hij soms vervangen door ‘soto babi’ waarbij spliterwten, varkensvlees en kruiden een heel eigen soep opleverde.

Ingrediënten:

  • 1 kilo riblappen,
  • 1 kilo gele ui,
  • 5 teentjes verse knoflook
  • 1 tl gerookte paprikapoeder,
  • 6 limoenblaadjes,
  • 100 ml rode wijn,
  • 4 el sojasaus,
  • 2 tl sambal oelek, 1
  • 1 tl serehpoeder,
  • 70 gr tomatenpuree,
  • witte wijnazijn,
  • 1 el honing,
  • 1 el ghee,
  • 100 ml bouillon,
  • 2 laurierblaadjes,
  • 2 kruidnagels,
  • zout en peper

Aan de slag: Pittige Indische hachee

Eerst maar eens het snijwerk. Onze natuurslager heeft mooie stukken riblappen geleverd. Uiteraard een uur van te voren uit de koelkast gehaald om op kamertemperatuur te komen. Dit keer snijd ik het vlees in wat grotere blokjes. De uien pellen en in halve ringen snijden. De knoflook eveneens pellen en in achten snijden.

De rest van de ingrediënten afgewogen en afgemeten. De paprikapoeder, sojasaus, sambal, serehpoeder, honing, tomatenpuree en witte wijnazijn in een kommetje om goed te mengen.

De uiringen met een el ghee in de hapjespan om langzaam op laag vuur licht bruin te worden. Neem hier ruim de tijd voor. Regelmatig omscheppen zorgt er voor dat alle uiringen gelijkmatig bruinen. Ondertussen kan ik het vlees aanbraden in de soeppan. Een el ghee goed heet laten worden, het vlees in de pan en regelmatig omscheppen.

De slowcooker in actie

Zodra het vlees licht bruin is dan de inhoud van het kommetje over het vlees gieten en twee minuten mee bakken. Daarna kan de hele inhoud in de slowcooker. De uien gaan ook in de slowcooker om goed met het vlees mengen. De kruidnagels in de laurierblaadjes prikken en samen met de limoenblaadjes in de slowcooker en wat onder duwen. Nu kan de slowcooker op standje ‘Laag’ voor de komende acht uur.

Na acht uur is het vlees zacht en geurt het gerecht aangenaam. Is het nog wat te nat, dan kan de deksel van de pan om het vocht wat in te laten dikken. Een andere manier is met een papje van arrow root en water de saus dikker te maken. De pittige Indische hachee is klaar. We eten en rijst en bloemkoolsmoor bij.

bron: Aziatische keuken in Nederland

Geplaatst op

Gebakken kastanjechampignons met knoflook

Soms zijn er van die dagen dat er weinig tijd is om te koken. Dan zoeken we een makkelijke en vooral een snelle hap. Maar wel zo gezond en zo lekker mogelijk. Over het algemeen hebben we de ingrediënten voor dit gerecht in ruime mate in huis. Het wordt dit keer gebakken kastanjechampignons met knoflook.

Waarschijnlijk wordt dit de kortste beschrijving van een recept tot nu toe. Soms mag het makkelijk en simpel. Het is een gerecht wat ‘op het oog’ wordt bereid. De champignons moeten rondom bruin en gaar zijn. Het is een recept voor twee personen.

Ingrediënten:

  • 400 gr kastanjechampignons,
  • 1 bosje platte peterselie,
  • 3 bolletjes soloknoflook,
  • 1 el ghee,
  • zout en peper naar smaak.

Aan de slag: Gebakken kastanjechampignons met knoflook

Als het nodig is worden de champignons schoon geborsteld. Verder niets meer aan doen. Van het bosje peterselie worden de steeltjes er af gehaald. Het loof worden grof gehakt. De bolletjes knoflook gepeld en worden in vieren of zessen gesneden. De stukjes knoflook met het onder het platte mes even kneuzen.

In een grote koekenpan wordt een el ghee verhit. Eenmaal goed op temperatuur worden de champignons onder voortdurend omscheppen gebakken op middel vuur. Maak je je niet druk om het vocht wat van de champignons vrijkomt, dat verdampt wel. Gaan de champignons kleuren dan gaan de knoflookstukjes in de pan. Wat Keltisch zeezout en zwarte peper er over heen strooien

Het is zaak om de inhoud van de pan constant om te scheppen zodat de champignons en knoflook gelijkmatig bruin bakken. Op het laatst gaat de peterselie in de pan en wordt goed door geschept. De gebakken kastanjechampignons met knoflook is klaar om geserveerd te worden. Wij eten het als hoofdmaaltijd hoewel het eigenlijk een bijgerecht is.

Geplaatst op

Sticky Cola Kip met verse vijgen

De planning was deze week iets anders. We zouden eerder deze week colakip eten, maar er kwam iets tussen. Omdat we vandaag meer eters hebben hebben we alle ingrediënten aangepast aan vier personen. Gelukkig hingen er voldoende rijpe vijgen aan de boom. Sticky Cola Kip met verse vijgen in de slowcooker. Een experiment.

Ingrediënten:

  • 750 gr kipdijfilet,
  • 300 ml Cola,
  • 3 el ketchup,
  • 2 el Ketjap Manis,
  • 1 tl mosterd,
  • 1/2 tl chilipoeder,
  • 1 tl paprikapoeder,
  • 3 tl sambal,
  • 1 bolletje soloknoflook,
  • wat zout en peper,
  • 5 verse vijgen,
  • 2 el honing,
  • 3 stengels bosui,
  • wat citroensap

Aan de slag: Sticky Cola Kip met verse vijgen

Pel het uitje en de soloknoflook en snipper deze zo fijn mogelijk. Meng de ketchup, Ketjap, mosterd, chilipoeder, paprikapoeder, sambal, soloknoflook, ui en wat zout en peper tot een marinade. Bedek de kip met de marinade en smeer de kip goed in. Laat de kipdijfilet voor minstens 15 minuten marineren. Snijdt de vijgen in vieren.

Dan komt de slowcooker aan de beurt. Deponeer de kip met de marinade in de slowcooker. Verdeel de kip zo gelijkmatig mogelijk over de bodem. Giet de marinade over de kip en voeg 300 ml cola toe. Ik gebruik de echte coca cola, maar elke cola is goed zolang het de echte met suiker is. Voeg ook de vijgen toe en zorg dat deze ook onder staan. De slowcooker op standje ‘Laag’ voor vier uur.

Na twee uur de kipstukken even draaien en verder laten garen. Na nog een uur even controleren hoe sticky de marinade wordt. Is het nog te vochtig kan je besluiten om de rest van de tijd zonder deksel op de pan verder te gaan. Ook kan je na vier uur een papje van arrow root toevoegen om het dikker te maken. Dat klinkt al een beetje vals spelen en dat is het ook. Soms mag het makkelijk.

We eten colakip met sajoerboontjes en Nasi kuning…

PS het resultaat was cola-kip, maar niet sticky. De smaak bleek in eerste instantie pittig maar met een vlakke nasmaak. Het was lekker, maar niet voor herhaling vatbaar. De volgende keer maak ik sticky cola-kip in de oven, écht sticky!

Niet zo Sticky Cola Kip met verse vijgen
Geverifieerd door ExactMetrics