Berichten

Geplaatst op

Balsamico di Modena IGP Invecchiato

In het recente verleden stond er altijd een flesje balsamico in mijn koelkast. Voor een paar euro kocht ik het in de supermarkt, goot het over een salade of mengde het door een marinade. Tot ik ergens las dat veel van die goedkope flessen eigenlijk geen échte balsamico zijn. Geen beschermde herkomst, weinig of geen echte druivenmost, veel toegevoegde suiker of karamel, nauwelijks gerijpt. Geen echte Aceto Balsamico di Modena IGP dus.

Dus op zoek naar een betere soort Balsamico. Na wat speurwerk vond ik de Aceto Balsamico di Modena IGP Invecchiato van Mazzetti. Een betere keus voor een goede prijs. In dit blog zoek ik naar de geschiedenis van balsamico en ontdek ik wat de verschillende kwaliteiten betekenen.

Wat zit er écht in de fles?

Balsamico, wat koop je écht?  Er zijn drie verschillende kwaliteitsniveaus:

  • Supermarkt- of “balsamico-achtige” producten Vaak zonder IGP-keurmerk. Weinig of geen gekookte druivenmost, veel wijnazijn of zelfs andere soorten azijn, toegevoegde suiker, karamelkleurstof en soms verdikkingsmiddelen. Er is weinig tot geen echte rijping. 
  • Aceto Balsamico di Modena IGP Deze aanduiding mag alleen gebruikt worden voor Balsamico uit Modena of Reggio Emilia. De ingrediënten zijn 20 % gekookte of geconcentreerde most van specifieke druivenrassen, wijnazijn (minstens 10 %) en eventueel een deel oudere azijn. Maximaal 2 % karamel is toegestaan voor kleur. Het mag “Invecchiato” heten als hij minstens drie jaar gerijpt heeft.
  • Aceto Balsamico Tradizionale di Modena (of Reggio Emilia) DOP De pure top. DOP bestaat uit pure gekookte druivenmost en minstens 12 jaar of 25 jaar gerijpt in steeds kleinere houten vaten. De DOP Balsamico wordt alleen in kleine bolflesjes van 100 ml verkocht en is aanzienlijk duurder.

Een geschiedenis van eeuwen 

Balsamico is geen moderne uitvinding. De oorsprong ligt in de Romeinse tijd. De dichter Virgilius beschreef al hoe men druivenmost inkookte tot een zoete, geconcentreerde siroop. Die most diende als zoetmiddel, conserveermiddel en medicijn. In de middeleeuwen en renaissance groeide het product verder uit in de regio rond Modena en Reggio Emilia.

Keizer Hendrik III

Het verhaal speelt zich af in 1046. Keizer Hendrik III was op weg naar Rome om tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond te worden. Hij vroeg om een “veelgeprezen azijn” die hij had horen noemen, proefde, en keurde hem koninklijk goed. Later, aan het hof van de hertogen van Este in Modena, werd de azijn een kostbaar goed. Het diende als geschenk aan vorsten, als medicijn en als teken van status. In 1747 wordt het woord “balsamico” voor het eerst gebruikt in de inventarissen van het hof – “balsamico” verwijst naar de geneeskrachtige, welriekende eigenschappen.

In de 19e eeuw schreef Francesco Aggazzotti een van de eerste gedetailleerde beschrijvingen van de traditionele bereidingswijze: alleen gekookte druivenmost, langzaam gerijpt in een reeks houten vaten van verschillende houtsoorten. Dat is de basis van de pure, dure Aceto Balsamico Tradizionale di Modena DOP, die minstens twaalf jaar of vijfentwintig jaar moet rijpen.

Aceto Balsamico di Modena IGP

De modernere variant – de Aceto Balsamico idi Modena IGP – ontstond in de 20e eeuw, toen de vraag steeg en producenten most gingen mengen met wijnazijn.  Sinds 2009 mag alleen het product dat in de provincies Modena en Reggio Emilia is gemaakt en aan strenge regels voldoet, de naam “Aceto Balsamico di Modena IGP” dragen. Vandaag de dag is Mazzetti l’Originale een van de grootste en bekendste producenten van IGP-balsamico, met productie die nog steeds in de regio plaatsvindt.

Balsamico kopen? Waar op te letten

  • Lees het etiket. Zoek naar “Aceto Balsamico di Modena IGP “Invecchiato”.
  • Kijk of er iets staat over het percentage most of de rijpingstijd.
  • Wantrouw flessen die alleen “balsamico-azijn” of “balsamic vinegar” zeggen zonder IGP of DOP.
  • Proef naast elkaar: een goedkope en een echte IGP. Het verschil is meteen duidelijk.

Bewaar de fles koel en donker, maar niet in de koelkast. En wees niet bang om hem te gebruiken – goede balsamico is gemaakt om van te genieten, niet om te bewaren.

Bronnen

Mazzetti l’Originale – Discover Mazzetti / history-sectie: https://uk.mazzettioriginale.com/pages/discover-mazzetti

Wikipedia – Balsamic vinegar of Modena: https://en.wikipedia.org/wiki/Balsamic_vinegar_of_Modena

De registers van de kelders van het Palazzo Ducale in Modena (ook wel bekend als het Registro delle Cantine Ducali of de registers van de geheime hertogelijke kelders) zijn kostbare historische documenten die worden bewaard in het Staatsarchief van Modena (Archivio di Stato di Modena).

In deze documenten (waaronder de registers van de druivenoogst en de wijnverkoop uit 1747) komt voor het allereerst het woord “Balsamico” voor in relatie tot de azijn van het hof. In de registers werd een duidelijk onderscheid gemaakt tussen gewone azijn, “mezzo balsamico” (halve balsamico) en “balsamico”, die speciaal bestemd waren voor de hertog en de adel.

Geplaatst op

Omelet met buikspek en een aangekoekte koekenpan

We zijn een avond met ons tweeën, VL en ik. Dan bekijken we altijd wat we gaan eten. Niet uitgebreid koken, maar eenvoudig en simpel. En dat wat we niet eten als de kinderen thuis zijn. Ik heb in de koelkast een stuk buikspek liggen, bedoeld om er Zeeuws Spek van te maken. We hebben iets te veel eieren ingeslagen, die nu toch echt op moeten. Het concept is vanavond eenvoudig, omelet met buikspek.

Aan de slag: Omelet met buikspek

Dus het scherpste mes gepakt en voor de zekerheid nog even aangezet. Dan snijd ik het buikspek in zo dun mogelijke plakjes. De eieren klop ik in een grote kom met wat melk en wat kruiden flink schuimig. Ik verhit de gietijzeren koekenpan op het gas met wat ghee. Leg de plakjes buikspek met spekkant naar beneden in de pan en bak ze licht uit. De plakjes zijn uiteraard wat dikker dan wat de slager met zijn machine kan snijden. Ik snijd de plakjes uit de losse hand. Omelet met buikspek in de maak.

De aangekoekte koekenpan

Tijd om het ei-mengsel in de pan te gieten en op zacht vuur het ei laten stollen. Nog even de deksel op de pan zodat de bovenkant van het ei wat makkelijker stolt. Zodra de omelet klaar is kan het verdeeld worden, ieder de helft. Toen de omelet uit de gietijzeren pan was, was het om te huilen. Een flinke korst aangekoekt ei bleef achter.

Een oud huismiddeltje

Na de maaltijd en zodra en koekenpan afgekoeld was heb ik de pan maar een nachtje laten weken met een laag water en een drupje afwasmiddel. De volgende ochtend kon ik grote stukken aangekoekt ei uit de pan halen. Het weken heeft beslist resultaat gehad. Nu de hardnekkige en eigenwijze stukjes verwijderen. Dat zijn er toch nog wel wat. Ik wil niet schrapen of schuren in de pan.

Een laagje water in de pan, de pan heel langzaam verwarmen op laag vuur tot het water begint te koken. Langzaam komen de stukjes ei los van de bodem. Om de resterende stukjes aan te sporen ga ik voorzichtig met een houten spatel over de bodem. Steeds meer stukjes beginnen te drijven. Na verloop van tijd kan het gas uit en de pan afkoelen. 

Als de pan echt afgekoeld is, kan het water er uit gegoten worden samen met de overgebleven stukjes ei. Toch blijven er nog wat eiresten zich vastklampen aan de pan. Met een zachte spons en geduld ook deze stukjes en vlekken verwijderd. Niet schrapen of krassen met je nagel.

Zo, de pan is schoon. Opnieuw inbranden hoeft met de huidige gietijzeren pannen niet meer. Wel goed laten drogen, zodat de pan door en door droog is. Met wat olijfolie de pan heel dun is smeren en de pan is weer als nieuw. Dat was dan de Omelet met buikspek en een aangekoekte koekenpan.

Geplaatst op

Drijvende eieren: oud, bedorven, of nog prima te gebruiken

Het is al een tijdje onderwerp van gesprek in ons gezin. Zijn drijvende eieren bedorven of alleen maar oud?

Iedereen kent de klassieke test: leg een ei in een pan of kom met koud water. Zinkt het en ligt het plat op de bodem? Vers. Staat het rechtop? Wat ouder. Drijft het helemaal? Dan is het ei al een tijdje onderweg. Maar betekent drijven automatisch dat het bedorven is en de kliko in moet? En waarom voelen gekookte drijvende eieren vaak taai en droog?

Waarom drijven eieren eigenlijk

De eierschaal is poreus. Er zitten duizenden minuscule gaatjes in waardoor vocht en gassen kunnen ontsnappen. Bij een vers ei is de luchtkamer (aan de stompe kant) nog klein. Het ei is iets zwaarder dan water en zinkt dus.

Naarmate het ei ouder wordt, verdampt er vocht door de schaal en komt er lucht binnen. De luchtkamer groeit. Op een gegeven moment wordt het lichter dan water en gaat het drijven. Dit proces meet vooral hoe oud het ei is. niet het eventueel bederf. 

Zijn drijvende eieren bedorven en oneetbaar?

Nee, niet automatisch. Een drijvend ei is oud, maar kan nog goed te gebruiken zijn. Bedorven eieren (bacteriën, rot) herken je vooral aan:

  • Een sterke, penetrante zwavel- of rotte-ei-geur (ruiktest is doorslaggevend).
  • Verkleuringen, vreemde vlekken of een erg waterige, slijmerige structuur.
  • Soms een rare smaak na koken.

Als het ei normaal ruikt en er normaal uitziet als je het openbreekt, is het vaak nog veilig. Vooral als het goed gekoeld is bewaard. Oudere eieren hebben wel een iets grotere kans op bacteriën (zoals salmonella), dus wees voorzichtiger: altijd goed doorbakken of doorkoken. Bij twijfel: weggooien. Beter veilig dan ziek. 

Waarom zijn gekookte drijvende eieren taai en droog?

Oudere eieren verliezen vocht. Het eiwit wordt dunner en wateriger, de dooier wat vlakker. Bij koken of bakken voelt het resultaat sneller taai, rubberachtig of droog aan. De textuur is gewoon minder “romig” dan bij een vers ei. Dat is precies wat je merkt.

Zijn drijvende eieren nog bruikbaar in de keuken?

Ja, als ze de geur- en uiterlijkstest doorstaan. Gebruik ze alleen in gerechten waarbij ze goed verhit worden. Ideaal voor:

•  Bakken en koken: cakes, muffins, pannenkoeken, wafels, koekjes, quiche, hartige taarten, omeletten of scrambled eggs (goed doorbakken).

  • Gebonden sauzen of soepen waarbij het ei goed meegaat.
  • Hardgekookte eieren (oudere eieren pellen vaak juist makkelijker door de grotere luchtkamer).

Praktische tip: Breek een verdacht ei altijd eerst in een apart schaaltje. Zo voorkom je dat één slecht ei een heel gerecht bederft.

Geplaatst op

Gevulde boerenomeletjes uit de maifan pan

Ongeveer een jaar geleden kocht VL een maifan eierpan. Het verhaal gaat dat de mineralen in het maifansteen (genezend steen) tijdens het bakken afgegeven wordt aan het baksel. Of dit  bewezen waar is of een mooi verkoop verhaal weet ik niet helemaal. Onze ervaring is dat bakken in maifan pannen eenvoudig en snel is. Vandaag wordt het Gevulde boerenomeletjes.

Wat is een maifan eierpan precies?

Een leverancier zegt dit over de pan ‘…Een maifan eierpan (ook wel viercompartimentenpan genoemd) is een aluminium pan met een speciale maifan-steencoating en vier ronde, verdiepte openingen. Maifan-steen is een mineraal dat van nature een uitstekende antiaanbakeigenschap heeft. De coating zorgt ervoor dat voedsel met weinig of geen olie loslaat, terwijl de warmte gelijkmatig over alle vier de vakjes wordt verspreid. De steel is meestal van hout of hittebestendig materiaal, zodat je hem veilig kunt vasthouden zonder je vingers te verbranden…’

Het grote voordeel? Je kookt vier porties tegelijk. De pan is geschikt voor gas, inductie, keramisch en elektrisch. De antiaanbaklaag is PFAS-vrij in de meeste moderne versies en schoonmaken is een kwestie van even afspoelen of met een zachte spons afnemen. Geen schuren, geen inweken.

Het gemak van de pan in de praktijk

Je zet de pan op middelhoog vuur, doet een klein beetje ghee in elk vakje en binnen een minuut is de bodem warm. Je giet het eimengsel erin, strooit de voorgesneden groenten erover en dekt eventueel af of laat gewoon even bakken. Na een paar minuten kun je de omeletjes omdraaien of ze laten stollen. Klaar. Vier mooie, ronde of iets ovale omeletjes die eruit zien alsof je er veel moeite voor hebt gedaan.

Vergelijk dat met een gewone koekenpan: je bakt één omelet, die wordt te groot of te dun, je moet constant opletten, en daarna begint het opnieuw voor de volgende. Of je probeert alles tegelijk en eindigt met een rommeltje. De maifan-pan heeft dat niet. Hij is licht, stevig en neemt weinig ruimte in de keukenkast. Na gebruik spoel je hem af, droog je hem af en zet je hem weg. Klaar.

Eenvoudig recept: gevulde boerenomeletjes met paprika, bosui, champignons en Keltisch zeezout

Voor 4 kleine omeletjes

Ingrediënten:

  • 4 eieren
  • 1 rode of gele paprika
  • 4–5 champignons
  • 2 bosjes bosuitjes
  • Keltisch zeezout naar smaak
  • Versgemalen zwarte peper
  • wat ghee
  • Optioneel: een snufje verse kruiden zoals peterselie of bieslook

Aan de slag: Gevulde boerenomeletjes

  • 1.  Snijd de paprika in kleine blokjes. Snijd de champignons in dunne plakjes of kleine stukjes. Snijd de bosui in ringen, zowel het witte als het groene deel.
  • 2.  Klop de eieren los in een kom. Voeg een snufje Keltisch zeezout en eventueel peper toe. Niet te hard kloppen; net genoeg zodat de dooier en het eiwit vermengd zijn.
  • 3.  Verwarm de maifan eierpan op middelhoog vuur. Verdeel een klein beetje ghee over de vier openingen. Laat de pan een minuutje opwarmen.
  • 4.  Giet het eimengsel gelijkmatig over de vier vakjes. Laat het even stollen (ongeveer 30–45 seconden).
  • 5.  Verdeel de paprika, champignons en bosui over de vier omeletjes. Druk de groenten licht aan zodat ze goed in het ei zakken. Strooi eventueel nog een klein snufje Keltisch zeezout over de groenten.
  • 6.  Bak 2–3 minuten tot de onderkant stevig is en de bovenkant begint te stollen. Met een siliconen spatel kun je de omeletjes voorzichtig omdraaien voor een gouden korstje aan beide kanten, of je laat ze gewoon stollen zonder omdraaien (dan blijven ze zachter).
  • 7.  Haal de omeletjes uit de pan zodra ze gaar zijn. Serveer direct, met volkorenbrood, Turks brood of een handje rucola.

De gevulde boerenomeletjes zijn onze favoriet, samen met pannenkoekjes van het meel van
Professor Pannenkoek.

Geplaatst op

Gefermenteerde mayonaise recept: gezond en zelf gemaakt

Weet wat je eet! Dan is gefermenteerde mayonaise een juiste keuze. In gewone mayonaise uit de supermarkt zit vaak soja- of zonnebloemolie met een ongunstige vetzuursamenstelling, suiker en andere toevoegingen. Bij zelf gemaakte gefermenteerde mayonaise weet ik precies de ingrediënten zijn. Ik kies daarom voor een betere milde olijfolie, eieren van De Buijzerd en kombucha.

Waarom gefermenteerde mayonaise gezonder is

Door de korte fermentatie op kamertemperatuur ontstaan melkzuurbacteriën. Die verlagen de pH, voegen enzymen toe en maken de mayonaise langer houdbaar. Tegelijkertijd krijg je levende culturen die goed zijn voor de darmflora. De onverzadigde vetten helpen bij de opname van vitaminen A, D, E en K.

Gefermenteerde mayonaise recept met staafmixer

Dit gefermenteerde mayonaise recept met staafmixer levert ongeveer 350 ml op, is snel te maken en blijft weken tot maanden goed in de koelkast. Perfect voor ons vanwege de pure ingrediënten. Ik gebruik een verse eieren direct van de boerderij.

Ingrediënten:

  • 1 ei (of 2 eidooiers)
  • 1 theelepel mosterd
  • 1 eetlepel vers citroensap of appelazijn
  • ½ theelepel Keltisch zeezout
  • 2 eetlepels probiotische vloeistof (wei van yoghurt/kefir, zuurkoolsap, kombucha of waterkefir)
  • 280–300 ml milde olijfolie

Aan de slag: gefermenteerde mayonaise

  • 1. Doe ei, mosterd, citroensap/azijn, zout en de probiotische vloeistof in een schone gesteriliseerde glazen pot.
  • 2. Giet de olie er voorzichtig overheen en laat even scheiden zodat de olie boven ligt.
  • 3.  Zet de staafmixer helemaal op de bodem. Schakel in op hoge snelheid en houd stil tot er onderaan een witte emulsie ontstaat.
  • 4.  Til dan de mixer langzaam op en beweeg licht op en neer tot alle olie is opgenomen. Dit duurt 20–40 seconden.
  • 5.  Proef en pas eventueel zout of zuur aan.
  • 6.  Doe de mayonaise in een schone pot. Laat 6–12 uur (of een nacht) op kamertemperatuur fermenteren.
  • 7.  Bewaar de mayonaise daarna in de koelkast.

Tips

  • Gebruik altijd ingrediënten op kamertemperatuur.
  • Begin altijd onderaan met de staafmixer.
  • Kies een milde olijfolie of een andere neutrale olie.

Bewaren en gebruiken van gefermenteerde mayonaise

In de koelkast blijft de mayonaise weken tot maanden goed. Controleer altijd op geur en uiterlijk. Gebruik het op sandwiches, in salades, bij groenten of als basis voor aioli en andere dressings.

Omdat je precies weet wat erin zit, eet je bewuster. Dat is de kern van “weet wat je eet”: pure ingrediënten, betere vetten en extra probiotica zonder onnodige toevoegingen

Hoe lang blijft gefermenteerde mayonaise houdbaar?

Door de fermentatie blijft hij veel langer goed dan gewone zelfgemaakte mayonaise: vaak weken tot enkele maanden in de koelkast.

Geplaatst op

Unieke zoetzure bloemkool

Op dinsdag doen we boodschappen op de markt. Dan staat er de Zorgtuinderij met biologische producten uit eigen tuin. De kaasboer staat er met onze favoriete kaassoorten. De visboer heeft een vaste winkel met verse vis zo van de afslag. Dat zijn onze favoriete leveranciers.

Vandaag werd ik er op uit gestuurd om inkopen te doen. VL had keurig boodschappenbriefje gemaakt. Alle producten per winkel gesorteerd. Een mondelinge toelichting gaf nóg meer duidelijkheid. De bedoeling is veel bloemkool van de Zorgtuinderij. Dat komt in orde.

Nu wil het dat de Zorgtuinderij kraam alleen grote bloemkolen heeft. Eén bloemkool is te weinig voor de smoor van bloemkool, twee is véél te veel. Toch maar twee gekocht en voor wat er overblijft zoeken naar een oplossing.

Van de week wordt het dus bloemkoolsmoor. Van de rest maak ik ingemaakte bloemkoolroosjes. Blijft er dán nog wat over dan wordt dat gefermenteerd. Eerst maar het recept om bloemkoolroosjes in te maken. Lees ook de tip over de basis van inmaken.

Ingrediënten:

  • 500 gr bloemkool
  • 275 ml witte wijnazijn (of natuurazijn)
  • 250 ml water
  • 125 gr honing
  • 1 el Keltisch zeezout
  • 1 tl mosterdzaadjes
  • 1 tl korianderzaadjes
  •  ½ tl komijnzaadjes
  • 1 tl gemalen kurkuma
  • 1 laurierblad
  • Schil van ½ biologische sinaasappel (alleen de oranje schil, geen wit)

Aan de slag: zoetzure bloemkool

Snijd de bloemkool in kleine, gelijkmatige roosjes. Was ze goed en laat ze uitlekken.

Steriliseer de pot in de oven op 150 graden C volgens deze beschrijving

 Doe de azijn, water, honing, zeezout, mosterdzaad, korianderzaad, komijn, knoflook, kurkuma, laurierblad en sinaasappelschil in een pan. Breng al roerend aan de kook tot de honing en zeezout is opgelost. Laat het mengsel 4–5 minuten zachtjes pruttelen zodat de smaken goed trekken.

Voeg de bloemkoolroosjes toe om het 2–3 minuten meekoken tot ze net beetgaar zijn en knapperig blijven. Verwijder de sinaasappelschil en het laurierblad als je wilt (of laat ze erin voor extra smaak).

Giet vervolgens de bloemkool met het hete vocht in de warme, gesteriliseerde pot. Zorg dat alles goed onder het vocht staat. Draai de deksel goed dicht. Zet de pot ongeveer driekwart onder water in een pan met kokend water. Laat het water zachtjes koken voor 20 minuten. Na deze 20 minuten het water laten afkoelen tot kamertemperatuur. Daarna kan de pot in de koelkast. De zoetzure bloemkool kan maanden bewaard worden. Als het voor die tijd al niet opgegeten is.

Geplaatst op

Knapperige gefermenteerde rode uien

Inmaken met azijn, water en kruiden is bij iedereen wel bekend. Het resultaat is ingelegde rode uien. Daarnaast is fermenteren in pekelwater niet zo bekend, maar net zo eenvoudig en net zo lekker. Het laat je uien conserveren en extra smaak geven. Tot slot ga ik voor knapperige gefermenteerde rode uien.

Lacto-fermentatie is een natuurlijk proces waarbij melkzuurbacteriën (vooral Lactobacillus-soorten) suikers in groenten omzetten in melkzuur. Daarnaast wordt zout toegevoegd en wordt zuurstof zo veel mogelijk uitgesloten, zodat de goede bacteriën de overhand krijgen.

Concreet verlaagt het melkzuur dat zij produceren de pH, waardoor bederfveroorzakende bacteriën en schimmels geen kans krijgen. Het resultaat: knapperige, lichtzure, aromatische groenten die weken tot maanden houdbaar zijn in de koelkast.

Het “lacto” in de naam verwijst naar lactic acid (melkzuur), niet naar lactose of melk. Je hebt geen startercultuur of speciale apparatuur nodig. Alleen zout, water, een schone pot en wat geduld. Dit proces is eeuwenoud. Denk aan zuurkool, kimchi, traditionele augurken en gefermenteerde uien.

Voor beginners is rode ui een ideale startgroente. Daarnaast is de ui zoet en blijft hij knapperig.

Bovendien hebben gefermenteerde rode uien een roze paarse tint en een zachte zuurheid door fermentatie. Lekker op broodjes, in salades, bij taco’s, hamburgers of kaas. In de koelkast blijven ze maanden goed.

Ingrediënten:

  • 500–600 g rode uien
  •  20–25 g Keltisch zeezout 
  • 1 liter afgekoeld gekookt water
  •  1–2 theelepels mosterdzaad, een paar peperkorrels, een laurierblad

Nodig is een schone glazen pot met deksel die geschikt is voor pekelen en fermentatie. Daarnaast gebruik ik een glazen pot met schroefdeksel waar zoetzure augurken van Kesbeke ingezeten hebben. Een gewichtje om de uien onder de pekel te houden. Dat kan van alles zijn als het maar brandschoon is.

Ik gebruik een fermentatiegewicht van glas.

Aan de slag (lacto-) gefermenteerde rode uien

De pot gaat een avond van tevoren in de afwasmachine op het heetste programma. Daarnaast wordt de pot de volgende dag voor 15 minuten gesteriliseerd op 150 graden in de oven.

Plaats de pot in de koude oven en stel de temperatuur in op 150 graden. Daarna laat je de pot een kwartier steriliseren. Laat de pot afkoelen voordat je hem gebruikt. Het deksel heeft tijdens het proces in een bakje heet water gelegen.

Schil de uien en snijd ze in ringen. Hoe dunner, hoe sneller ze fermenteren en hoe zachter ze worden. Voor knapperigheid mag het iets dikker. Ik gebruik de mandoline voor keurige even dunne ringen.

De uienringen gaan in de pot met 2 tl mosterdzaad en 10 zwarte peperkorrels.

Daarnaast gaan er zoveel uienringen in de pot tot ongeveer 2 cm onder de rand.

Dan is de pekel aan de beurt. Daarna los ik 25 g zout op in 1 liter water. Giet het over de uien tot ze ruim bedekt zijn. Tot slot laat je 1 cm ruimte over bovenin de pot.

Druk de uien stevig aan zodat er zo min mogelijk luchtbellen tussen zitten. Leg het gewichtje erop zodat alle uien onder de pekel blijven. Dit is belangrijk: blootstelling aan lucht kan schimmel veroorzaken. Dan gaat de deksel op de pot.

Daarna zet ik de pot liever in een bakje, omdat er wat vocht kan lekken. Dan is een geschikte plek op het aanrecht of in een kast op kamertemperatuur (18–22 °C), uit de directe zon.

Nu komt het aan op geduld. Daarnaast laat de uienringen 5 tot 10 dagen fermenteren. Elke dag de pot de eerste dagen even openen om gassen te laten ontsnappen. Na 5 dagen zijn de uien meestal al lekker zuur en knapperig; langer fermenteren geeft een sterkere smaak.

Verder, als je tevreden bent over de smaak, doe de pot in de koelkast. Daar stopt of vertraagt het proces sterk. Na een dag of zeven is de gefermenteerde rode uien op zijn lekkerst, vinden wij.

Hoe ziet het lacto-fermenteren er uit

Dag 1 tot 3 wordt de pekel troebel en ontstaan kleine bubbeltjes. Dit markeert het begin van het actieve fermentatieproces. Je ziet de bubbels als teken dat lucht vrijkomt.

Dag 5 tot 7 hebben de uien een mooie, frisse en zure smaak gekregen. Proef dan of de zuurgraad goed is. Verplaats de pot daarna naar de koelkast. Langer laten staan kan tot tien dagen voor een intensere smaak. Daarna worden de uien zachter.

Daarnaast kun je ook sjalotjes inmaken voor zoetzure sjalotjes.

Geplaatst op

Stamppot met Zoete-Aardappel, prei en geitenkaas


Stamppot met Zoete-Aardappel, prei en geitenkaas

Ingrediënten:

  • 500 gr zoete aardappelen
  • 500 gr kruimige aardappelen
  • 750 gr prei
  • 1 el ghee
  • 150 gr geitenkaas
  • 1 tl bouillonkruiden
  • 2 kruidnageltjes
  • wat roomboter en melk

Stamppot met Zoete-Aardappel, prei

Ik gebruik de oranje zoete aardappelen en heb gekozen voor Zeeuwse Roem als aardappel. Zeeuwse Roem is een vastkokende aardappel met een milde smaak. Ik vind dit ideaal voor stamppotten. Deze combinatie behoudt de structuur bij koken en voorkomt papperigheid.

Deze keuze zorgt voor een stevige textuur tijdens het stampen en laat de smaken van de aardappelen goed samenkomen. Daarnaast zorgt het voor een gebalanceerde kleur en presentatie. De combinatie van oranje zoete aardappel en Zeeuwse Roem geeft een mild, doch vol mondgevoel.

Aan de slag, Stamppot met Zoete-Aardappel, prei en geitenkaas

De zoete aardappelen en aardappelen schillen, de lelijke puntjes en in gelijke stukken snijden. De stukjes gaan is een grote pan met water. Even goed wassen en het water verschonen. Het water mag nét boven de stukjes staan, meer is niet nodig.

Het volgende snijwerk is de prei. Deze wordt eerst in de lengte door midden gesneden. Daarna in niet te dunne halve ringen. Ongeveer een cm dik is mooi. De preiringen gaan in het vergiet en worden nauwkeurig gewassen en gespoeld. Is alle zand er uit dan goed laten uitdruipen.

Dan gaat de pan met aardappelen en zoete aardappel op het vuur. Daarna voeg je een tl bouillon-kruiden en 2 kruidnageltjes toe. Even doorroeren, deksel op de pan en de kookwekker op 12 minuten. Dan kan een hapjespan op het vuur. Een snufje kerrie voor nét een tikje extra smaak. Vervolgens verwarm je een el ghee en bak je de prei op middenvuur vijf minuten.

Na ongeveer twaalf minuten zijn de gemengde aardappelstukjes gaar. Giet de aardappelstukjes af en deponeer ze weer in de pan. Vervolgens kun je de aardappelen nog een paar minuten droogstomen, eventueel op een heel laag vuur.

Puree maken.

Voeg daarna een flinke klont roomboter toe en stamp de aardappelen met een pureestamper tot een grove puree. Zorg dat de boter volledig smelt en mengt met de aardappelen, en blijf stampen tot er nauwelijks klonten meer zichtbaar zijn en het mengsel een zachte, grove structuur behoudt.

Van de geitenkaas voeg ik drie schijfjes aan de puree toe. Een beetje melk voor extra smeuïgheid bij de puree. Met de Deense garde het zaakje goed mengen tot dat alle kaas gesmolten is. Dan kan de prei door de puree gespateld worden. VL heeft vier diepvriesbakjes klaar gezet.

Zodra de stamppot verdeeld is over de vier bakjes dan kan de rest van de kaas over de stamppot gekruimeld worden. Mijn schoonmoeder kan genieten van haar Stamppot met Zoete-Aardappel, prei en geitenkaas

Geplaatst op

Gefermenteerde knoflook in honing: een eeuwenoud huismiddeltje

Gefermenteerde knoflook in honing in een glazen weckpot, een eeuwenoud huismiddeltje

Soms zijn de eenvoudigste remedies het beste. Daarnaast horen geen dure supplementen bij dit recept. Gefermenteerde knoflook in honing is zo’n klassieker. Voor de donkere dagen stond er altijd een potje in de kast. Bij het eerste kuchje gaat het lepeltje honing met een zacht teentje knoflook erin. Daarnaast werkt het tegen een dalende weerstand.

Een remedie met diepe wortels

Knoflook en honing zijn al duizenden jaren onafscheidelijk in de traditionele geneeskunde. Archeologen vonden knoflookresten in piramides in het oude Egypte; het werd meegegeven aan farao’s voor het hiernamaals. Ook de Grieken en Romeinen wisten van de kracht van knoflook. Hippocrates, de vader van de geneeskunde, prees het aan bij allerlei kwalen. Honing diende niet alleen als zoetmaker, maar vooral als natuurlijk conserveermiddel en wondheler.

De combinatie van beide in één pot komt voor in verschillende culturen. In delen van Oost-Europa, Azië en het Midden-Oosten werd knoflook in honing bewaard. Dit maakte het houdbaar en temperde de scherpte. Het fermentatieproces verzacht de intense allicine van rauwe knoflook. De honing wordt vloeibaarder en smaakvoller.

Vandaag de dag is dit eenvoudige huismiddeltje herontdekt. Mensen die fermenteren ontdekken hoe lekker en krachtig het is. Geen wonder: rauwe honing bevat enzymen en goede bacteriën, knoflook bioactieve stoffen. Samen laten ze een milde fermentatie ontstaan die de voordelen behoudt en zelfs versterkt.

Het eenvoudige recept voor een pot van ongeveer 300-400 ml

Ingrediënten:

  • 150 – 200 gram verse knoflookteentjes,
  • 200-250 gram rauwe, niet- gepasteuriseerde biologische honing.

Benodigdheden: Een schone glazen weckpot van 400-500 ml, houten lepel.

Aan de slag: gefermenteerde knoflook in honing

Begin altijd met hygiëne. Zet de glazen pot zonder deksel in de afwasmachine op het heetste programma. Laat de pot goed drogen en zet deze dan in de oven op 150 graden voor 15 minuten om te steriliseren. Leg deksel in zeer heet water.

Pel de knoflookteentjes. Snijd grote tenen eventueel doormidden. Vul de pot tot ongeveer de helft of twee derde met de teentjes. Druk ze niet te hard aan, laat wat ruimte over. Giet de rauwe honing erover tot alle knoflook volledig onderstaat. Gebruik een houten lepel om voorzichtig te roeren zodat er geen luchtbellen tussen de teentjes blijven zitten. De honing zakt vanzelf verder naar beneden, dus check na een kwartiertje en vul eventueel bij.

Draai de deksel licht op de pot. Daarnaast produceert fermentatie gassen die moeten kunnen ontsnappen. Zet de pot op een schoteltje; het kan wat overlopen. Daarnaast zet je het op een donkere, koele plek bij kamertemperatuur.

Tijdens de eerste week open je dagelijks de pot voorzichtig om gas te laten ontsnappen. Kantel de pot zodat alles goed bedekt blijft. Daarnaast zie je na een paar dagen bubbeltjes verschijnen. Zo is het teken dat het fermenteren op gang komt. Laat het minstens 3 tot 4 weken trekken. Daarnaast geldt: hoe langer, hoe zachter de knoflook en hoe ronder de smaak. Bovendien, na een maand is het al heerlijk, na twee of drie maanden nóg beter.

De knoflook wordt mooi zacht en mild zoet. De honing krijgt een heerlijke lichte knoflooksmaak en wordt dunner en donkerder.

Hoe gebruik je gefermenteerde knoflook in honing

Een theelepel tot eetlepel per dag is een mooie onderhoudsdosis, vooral van oktober tot maart. Bij de eerste kriebel in de keel neem je gerust wat vaker. Lekker puur, door een kopje thee. Daarnaast kan Gefermenteerde knoflook in honing ook gebruikt worden in dressings, marinades of over gegrilde groenten. Verhit het niet te sterk als je de maximale voordelen wilt behouden.

Tip: Maak meerdere kleine potten tegelijk. Maak er eentje om direct te gebruiken en een andere om verder te laten rijpen. Daarnaast schrijf je altijd de datum van fermenteren op de pot. Het blijft jaren goed dankzij de honing.

Knoflook en honing zijn al duizenden jaren onafscheidelijk in de traditionele geneeskunde. In het oude Egypte vonden archeologen knoflookresten in piramides
Gefermenteerde knoflook in honing: een eeuwenoud huismiddeltje

Heeft u meer interesse in Hot Honey?

Vervang dan de knoflook door één of twee pepertjes, in kleine snippertjes gesneden en volg het bovenstaande recept.

Geplaatst op

Simpel, Snel en Verrassend Lekker, ingemaakte sjalotjes

Mijn voorraad ingemaakte zilveruitjes raakt uitgeput. Sneller dan ik verwachtte zijn de potten zo goed als leeg. Tijd om een nieuwe voorraad aan te leggen. Helaas is het buiten het seizoen. De nieuwe oogst is eind juni te verwachten. Afgelopen week zag ik hele kleine sjalotjes liggen. Een mooie vervanging van de zilveruitjes tot de nieuwe oogst. De sjalotjes zijn zo klein dat ze niet gesneden hoeven te worden. Dat worden dus hele ingemaakte sjalotjes.

Een stukje Nederlandse geschiedenis

Zilveruitjes zijn al meer dan een eeuw een oer-Hollands product. Nederland is wereldwijd de grootste producent. De inmaaktraditie kreeg een grote boost door Joodse immigranten in Amsterdam die straatventers werden met “zuurkarren”. Tafelzuur – waaronder uitjes – was vroeger een betaalbare en houdbare toevoeging aan het sobere Hollandse eten. Vandaag de dag horen ze bij elke borrelplank en kaas.

De gebruikelijke handelingen om de pot te steriliseren heb ik al gedaan. De pot de avond tevoren in de afwasmachine op het heetste programma. Vandaag de pot in de oven voor 15 minuten op 150 graden en het Simpel, Snel en Verrassend Lekker, ingemaakte sjalotjes in een schaal met zo heet mogelijk water. Een theedoek alvast opgevouwen op het aanrecht om straks de hete pot op te zetten.

Ingrediënten:

  • 400-500 gr kleine sjalotjes
  • 200 ml appelciderazijn,
  • 150 ml water,
  • 2 el honing,
  • 1 tl Keltisch zeezout,
  • ½ tl zwarte peperkorrels,
  • 2 laurierbladeren,
  • 2 teentjes verse geplette knoflook,
  • ½ tl mosterdzaad.

Aan de slag: Simpel, Snel en Verrassend Lekker, ingemaakte sjalotjes


Het recept is eenvoudig en met weinig ingrediënten voor een toch verrassend resultaat. Het voorwerk is ook eenvoudig, alleen de sjalotjes pellen en de andere ingrediënten afwegen.

Doe in een pannetje het water, de azijn, suiker, zout, peperkorrels, mosterdzaad, laurierbladeren en geplette knoflook. Breng het aan de kook terwijl je roert tot de honing en het zout volledig zijn opgelost. Laat het een minuut of vijf zacht pruttelen. 

Als de oventijd voorbij is en de pot iets afgekoeld, haal dan de pot uit de oven en zet deze op de theedoek. Doe dan voorzichtig de sjalotjes in de pot en giet dan de hete vloeistof met kruiden in de pot. Zorg er voor dat de sjalotjes goed onder staan en het vocht ongeveer een centimeter onder de rand staat. Heel handig is een glazen gewicht op de inhoud te zetten. Kijk uit, het is allemaal goed heet. Gebruik goede ovenwanten. De deksel kan op de pot en stevig aangedraaid. 

Om de ingemaakt sjalotjes langer te kunnen bewaren zet ik een hoge pan met heet water op het vuur. Een schoon aanrecht doekje op de bodem van de pan en de pot gaat in de pan. Het water moet ongeveer tot driekwart van de pot komen. De temperatuur van het water flink opstoken tot kokend. Kookt het eenmaal dan mag de pot ongeveer 15 minuten in het kokende water blijven. Na het kwartier het gas uit en de pot in de pan laten afkoelen tot kamertemperatuur.

Op de zijkant van de pot even de datum van inmaken genoteerd en klaar zijn de ingemaakte sjalotjes. Nu maar geduldig twee weken wachten voor dat we ze gaan gebruiken.

Geverifieerd door ExactMetrics